2 października 2018

OPŁATY RECYKLINGOWE W SZKÓŁKACH

Podziel się!

Do ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1863 z późn. zm.) z dniem 01 stycznia 2018 r. trafiły nowe przepisy wprowadzające opłatę recyklingową, wprowadzając obowiązek pobierania przez przedsiębiorcę prowadzącego jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w której są oferowane lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego przeznaczone do pakowania produktów oferowanych w tej jednostce, opłaty recyklingowej od nabywającego lekką torbę na zakupy z tworzywa sztucznego.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 8 grudnia 2017 r. w sprawie stawki opłaty recyklingowej – opłata recyklingowa wynosi 0,20 zł za jedną sztukę lekkiej torby na zakupy z tworzywa sztucznego.

Należy zauważyć, iż powyższe przepisy dotyczą przedsiębiorców. Opłatę recyklingową pobiera przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego od nabywającego lekką torbę na zakupy z tworzywa sztucznego przeznaczoną do pakowania produktów oferowanych w tej jednostce.

W ww. ustawie pojęcie jednostki handlu detalicznego oznacza miejsce, w którym prowadzona jest sprzedaż detaliczna towarów. Powyższe pojęcie z kolei jest stosowane w statystyce publicznej i zostało zdefiniowane przez Główny Urząd Statystyczny jako „sprzedaż detaliczna towarów - sprzedaż towarów własnych i komisowych (nowych i używanych) w punktach sprzedaży detalicznej, placówkach gastronomicznych oraz innych punktach sprzedaży (np. składy, magazyny) w ilościach wskazujących na zakup dla potrzeb indywidualnych nabywców”.

Obowiązek pobrania i odprowadzenia opłaty recyklingowej ma zastosowanie w odniesieniu do przedsiębiorców w rozumieniu art. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2168 ze zm., dalej „usdg”).

Działalność rolnicza, dotyczy to również tzw. rolników ryczałtowych i Vatowców, może być w zależności od okoliczności, zakwalifikowana jako działalność gospodarcza. W tej sprawie wielokrotnie wypowiadał się Sąd Najwyższy, stwierdzając, że rolnik indywidualny prowadzący we własnym imieniu działalność wytwórczą w zakresie upraw o wymienionych cechach działalności gospodarczej, a więc także działający bez zamiaru osiągnięcia zysku, jest przedsiębiorcą. Do kategorii tej nie należą rolnicy nieuczestniczący w obrocie gospodarczym, którzy prowadzą gospodarstwo rolne zaspakajające jedynie potrzeby własnej rodziny.

Mając na uwadze niniejszą sprawę – w przypadku, jeżeli rolnik ryczałtowy/Vatowiec dokonuje sprzedaży artykułów na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych i wydaje w związku z tym lekką torbę foliową musi pobrać opłatę recyklingową na takich samych zasadach, jak podmioty prowadzące jednostki handlu detalicznego i hurtowego, jak niżej tj.

Przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w której są oferowane lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego przeznaczone do pakowania produktów oferowanych w tej jednostce, jest obowiązany pobrać opłatę recyklingową od nabywającego lekką torbę na zakupy z tworzywa sztucznego. Opłaty recyklingowej nie pobiera się natomiast od nabywającego bardzo lekką torbę na zakupy z tworzywa sztucznego. Pobrana opłata recyklingowa stanowi dochód budżetu państwa i jest wnoszona do dnia 15 marca roku następującego po roku kalendarzowym, w którym została pobrana.

Oznacza to, że w przypadku pobierania od klientów opłaty recyklingowej w 2018 r. przedsiębiorca będzie miał obowiązek przekazać do 15 marca 2019 r. całość środków pochodzących z pobranej opłaty w okresie pomiędzy 1 stycznia a 31 grudnia 2018 r. Nie zostało jeszcze wskazane konto, na które będzie przekazywana pobrana opłata – zostanie ono określone w bieżącym roku.

Wspomniana wyżej ustawa jako torby na zakupy z tworzywa sztucznego nakazuje rozumieć torby na zakupy, z uchwytami lub bez uchwytów, wykonane z tworzywa sztucznego, które są oferowane w jednostkach handlu detalicznego lub hurtowego, do których zalicza się:

  1. a) lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego o grubości materiału poniżej 50 mikrometrów,
    b) bardzo lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego o grubości materiału poniżej 15 mikrometrów, które są wymagane ze względów higienicznych lub oferowane jako podstawowe opakowanie żywności luzem, gdy pomaga to w zapobieganiu marnowaniu żywności.

Przez tworzywo sztuczne rozumie się polimer w rozumieniu art. 3 pkt. 5 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 18 grudnia 2006 r. [2], do którego mogły zostać dodane dodatki lub inne substancje i który może funkcjonować jako główny strukturalny składnik toreb na zakupy.

Zgodnie z prawem, reklamówki podzielone są na 3 kategorie: te poniżej 15 mikrometrów (μm), od 15 i poniżej 50 mikrometrów oraz te o grubości 50 mikrometrów lub większej. W przypadku tych najcieńszych (poniżej 15 μm) rolnik nie musi pobierać opłaty recyklingowej za torebkę, o ile jego klienci będą do nich pakować żywność sprzedawaną luzem, np. owoce, ziemniaki, marchew itp. Jednak w przypadku roślin ozdobnych, czyli kwiatów w doniczkach czy kwiatów ciętych, rolnik sprzedający na bazarze czy giełdzie towarowej powinien już pobrać taką opłatę recyklingową w wysokości minimum 20 groszy za cienką reklamówkę.

Regulacja ta zatem wskazuje, że nową daniną są objęte torby o grubości materiału poniżej 50 mikrometrów. Jeżeli torba będzie o większej grubości, obowiązek pobrania opłaty recyklingowej nie powstanie.

Natomiast zwolnione z opłaty recyklingowej będą bardzo lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego, czyli torby na zakupy z tworzywa sztucznego o grubości materiału poniżej 15 mikrometrów, które są wymagane ze względów higienicznych lub oferowane jako podstawowe opakowanie żywności luzem, gdy pomaga to w zapobieganiu marnowaniu żywności (tzw. zrywki oferowane w sklepach m.in. do pakowania owoców).

Sprawdzenie grubości toreb leży wyłącznie w gestii przedsiębiorcy. Przedmiotowe dane można zazwyczaj uzyskać na podstawie etykiety na opakowaniach zbiorczych lub bezpośrednio u producenta folii.

Należy wskazać, iż nie ma obowiązku prowadzenia odrębnej ewidencji sprzedanych toreb - Ministerstwo Środowiska zaznaczyło to wyraźnie w poradniku nt. opłaty recyklingowej, ale jednocześnie zauważa, że taki obowiązek rejestracji pobranej opłaty ma każdy przedsiębiorca, który jest zobowiązany do posiadania kasy fiskalnej. Niemniej jednak fakt nieposiadania kasy fiskalnej nie zwalnia przedsiębiorcy lub rolnika z obowiązku pobierania opłaty recyklingowej od każdej wydanej lekkiej torby na zakupy z tworzywa sztucznego.

W takim przypadku kwotę opłaty za każdą wydaną na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych -  torbę foliową należy doliczyć do kwoty towaru i zarejestrować na kasie fiskalnej/niefiskalnej. Właściwym jest we własnym zakresie prowadzić ewidencję o sprzedanych opakowaniach. W związku z tym przedsiębiorcy, którzy nie rejestrują sprzedaży na kasie fiskalnej powinni w dotychczas prowadzonych ewidencjach sprzedaży  (elektronicznych lub papierowych) wprowadzić dodatkową pozycję sprzedanych/przekazanych toreb we własnym zakresie np. na ewidencji sprzedaży w polu uwaga. Nie ma ustawowych wymogów w tym zakresie.

Nowelizacja ponadto nie nakłada na przedsiębiorców obowiązków sprawozdawczych w związku
z pobieraniem przez nich opłaty recyklingowej. Polska będzie wykonywała swój obowiązek sprawozdawczy wobec Komisji Europejskiej w oparciu o wysokość wpływów do budżetu z tytułu pobranej opłaty recyklingowej.

Jakkolwiek rolnicy ryczałtowi nie są kontrolowani przez ww. instytucję w zakresie działalności, o tyle czym innym są zasady poboru i odprowadzania opłat recyklingowych, które są regulowane przepisami szczegółowymi. W myśl rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 8 grudnia 2017 r. w sprawie stawki opłaty recyklingowej - kontrolę przestrzegania przepisów w zakresie obowiązku pobierania od klientów opłaty recyklingowej prowadzi inspekcja handlowa. W sprawach dotyczących opłaty recyklingowej stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa. Tym samym kontrola nie dotyczy rolników ryczałtowych jako podmiotu, lecz faktu obowiązku pobierania opłaty recyklingowej.

Należy także wspomnieć o karach za nieprzestrzeganie obowiązku pobrania i odprowadzenia opłaty recyklingowej. Zgodnie z nowelizacją - administracyjnej karze pieniężnej podlega ten, kto nie pobiera opłaty recyklingowej od nabywającego lekką torbę na zakupy z tworzywa sztucznego. Kara ta wynosi od 500 zł do 20000 zł.

Na podstawie art. 40c znowelizowanej ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi pobrana opłata recyklingowa stanowi dochód budżetu państwa i jest wnoszona do dnia 15 marca roku następującego po roku kalendarzowym, w którym została pobrana. W podatkach dochodowych z chwilą pobrania przedmiotowa opłata recyklingowa będzie zaliczana do przychodów (art. 14 ust. 2 pkt 18 ustawy PIT i art. 12 ust. 1 pkt 11 ustawy CIT). Opłata recyklingowa będzie uznawana za koszt uzyskania przychodów z chwilą jej wniesienia przez przedsiębiorcę prowadzącego jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego. Stanowią o tym art. 22 ust. 1aa ustawy PIT oraz art. 15 ust 1aa ustawy CIT. Opłata jako koszt pojawi się zatem dopiero w momencie jej wniesienia, czyli przekazania na rachunek bankowy Ministerstwa Środowiska (najpóźniej do 15 marca następnego roku).

Warto jednak zwrócić uwagę, że przedsiębiorący (w tym rolnicy ryczałtowi/Vatowcy) zaliczą do kosztów podatkowych opłatę recyklingową w kwocie netto. Nie odliczą od przychodu kwoty VAT należnego, który będą musieli odprowadzić do budżetu państwa. Nie pozwala na to art. 23 ust. 1 pkt 43 ustawy o PIT ani art. 16 ust. 1 pkt 46 ustawy o CIT.

Według stanowiska Ministerstwa Finansów podatnik opodatkowany ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych będzie miał prawo pomniejszyć przychód o kwotę wpłaconej opłaty recyklingowej. Należy zwrócić uwagę, że opłata ta jako dochód budżetu państwa dla celów podatku dochodowego nie wywołuje skutków podatkowych. Stosownie bowiem do przepisów ustawy PIT stanowi ona przychód z działalności gospodarczej (art. 14 ust. 2 pkt 18), natomiast po wpłacie zaliczana jest do kosztów uzyskania przychodu (art. 22 ust. 1aa). Taka konstrukcja odnosi się również do opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Z uwagi na fakt, iż konstrukcja ryczałtu nie przewiduje obniżenia przychodu o koszty uzyskania, to zachowanie neutralności rozwiązania nakazuje pozwolić na dokonanie korekty przychodów w miesiącu, w którym dokonano wpłaty opłaty recyklingowej. Korekta ta powinna być dokona zgodnie z art. 6 ust. 1 oraz ust. 1e ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Przyjęcie odmiennego założenia, tj. że opodatkowaniu podlega przychód z tytułu opłaty recyklingowej bez możliwości jego korekty po przekazaniu tej opłaty do budżetu państwa, byłoby bowiem de facto „płaceniem podatku od dochodu budżetu państwa”, co stanowiłoby naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa, jak i byłoby sprzeczne z wykładnią systemową przepisów prawa.

Zgodnie z art. 29a ust. 6 pkt 1 w zw. z ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podstawa opodatkowania z tytułu dostawy towaru obejmuje także podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze (z wyjątkiem kwoty podatku). Opłata powinna zatem zostać wliczona do podstawy opodatkowania z tytułu dostawy toreb na zakupy z tworzywa sztucznego.
Ministerstwo Finansów jednoznacznie wskazało, iż opłatę za torby z tworzyw sztucznych należy wliczać do podstawy opodatkowania tym podatkiem i naliczyć podatek wg stawki podstawowej (23%). Tak wynika z komunikatu Ministerstwa Finansów z dnia 22 grudnia 2017 r.