W ostatnich latach polskie prawo ochrony środowiska uległo istotnym zmianom w związku z wdrożeniem dyrektyw Wspólnot Europejskich. Przedstawiono ogólne zasady i wymagania przepisów ochrony środowiska związane z gospodarką wodno-ściekową, a także zagadnienia związane z gospodarką odpadami w działalności ?szkółkarskiej? oraz podstawowe akty prawne, wg stanu na dzień 21.11.2005r.
Gospodarka wodno-ściekowa
Zasady ochrony środowiska oraz warunki korzystania z jego zasobów, z uwzględnieniem wymagań zrównoważonego rozwoju, określa ustawa Prawo ochrony środowiska [2].
Szczegółowe zasady ochrony wód, w tym warunki poboru wód i odprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, a także warunki wykonania niezbędnych urządzeń wodnych określa ustawa Prawo wodne [7].
Wody dzielą się na powierzchniowe i podziemne. Wody powierzchniowe to wody śródlądowe, morskie wody wewnętrzne i wody morza terytorialnego.
Śródlądowe wody powierzchniowe dzielą się na:
1) płynące, do których zalicza się wody:
a) w ciekach naturalnych, kanałach oraz w źródłach, z których cieki biorą początek,
b) znajdujące się w jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych o ciągłym bądź okresowym naturalnym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych,
c) znajdujące się w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących,
2) stojące, do których zalicza się wody znajdujące się w jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych niezwiązanych bezpośrednio, w sposób naturalny, z powierzchniowymi wodami płynącymi.
Przepisy o wodach stojących stosuje się odpowiednio do wód znajdujących się w zagłębieniach terenu powstałych w wyniku działalności człowieka, niebędących stawami.
Wody stanowią własność Skarbu Państwa, innych osób prawnych albo osób fizycznych.
Wody morza terytorialnego, morskie wody wewnętrzne wraz z morskimi wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej, śródlądowe wody powierzchniowe płynące oraz wody podziemne stanowią własność Skarbu Państwa.
Wody stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego są wodami publicznymi. Płynące wody publiczne nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu, z wyjątkiem przypadków określonych w ustawie.
Wody stojące oraz wody w rowach znajdujące się w granicach nieruchomości gruntowej stanowią własność właściciela tej nieruchomości.
Prawo wodne wyróżnia trzy rodzaje korzystania z wód: powszechne, zwykłe i szczególne.
Powszechne korzystanie z wód służy do zaspokajania potrzeb osobistych, gospodarstwa domowego lub rolnego, bez stosowania specjalnych urządzeń technicznych, a także do wypoczynku, uprawiania turystyki, sportów wodnych oraz, na zasadach określonych w przepisach odrębnych, amatorskiego połowu ryb.
Powszechne korzystanie z wód nie obejmuje:
1) wydobywania kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów z morskich wód wewnętrznych wraz z wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej oraz z wód morza terytorialnego,
2) wycinania roślin z wód lub brzegu,
3) wydobywania kamienia i żwiru z potoków górskich.
4) korzystania z wód w zbiornikach wodnych, przeznaczonych do chowu lub hodowli ryb oraz innych organizmów wodnych, usytuowanych na wodach płynących,
5) wprowadzania ścieków.
Wydobywanie kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów w granicach powszechnego korzystania z wód może odbywać się po uzyskaniu zgody właściciela wody, w miejscach wyznaczonych przez radę gminy w drodze uchwały.
Właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wody podziemnej znajdującej się w jego gruncie; prawo to nie stanowi prawa do wykonywania urządzeń wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
Zwykłe korzystanie z wód służy zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego.
Zgodnie z Prawem wodnym [7], nie stanowi zwykłego korzystania z wód:
1) nawadnianie gruntów lub upraw wodą podziemną za pomocą deszczowni,
2) pobór wody powierzchniowej lub podziemnej w ilości większej niż 5 m3 na dobę,
3) korzystanie z wód na potrzeby działalności gospodarczej,
4) rolnicze wykorzystanie ścieków lub wprowadzanie do wód lub do ziemi oczyszczonych ścieków, jeżeli ich łączna ilość jest większa niż 5 m3 na dobę.
Szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w tym m.in.:
1) pobór oraz odprowadzanie wód powierzchniowych lub podziemnych,
2) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.
Szczególne korzystanie z wód oraz wykonywanie urządzeń wodnych, również tych służących do zwykłego korzystania z wód wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Ale zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego jest m.in.:
1) wykonywanie urządzeń wodnych do poboru wód podziemnych na potrzeby zwykłego korzystania z wód z ujęć o głębokości do 30 m,
2) pobór wód powierzchniowych lub podziemnych w ilości nieprzekraczającej 5 m3 na dobę.
Szczegółowe warunki odprowadzania ścieków określa rozporządzenie w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego [17].
Zasady wnoszenia opłat za korzystanie ze środowiska określa Prawo ochrony środowiska [2].
Podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego. Osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami ponoszą opłaty za korzystanie ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie wymaga pozwolenia na wprowadzanie substancji lub energii do środowiska oraz pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód w rozumieniu przepisów ustawy Prawo wodne[7].
Zwolniony z opłat jest pobór wody na potrzeby nawadniania wodami powierzchniowymi użytków rolnych i gruntów leśnych,
Opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce.
Podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza.
Podmiot korzystający ze środowiska powinien prowadzić, aktualizowaną co pół roku, ewidencję zawierającą odpowiednio m.in.:
1) informacje o ilości i jakości pobranej wody powierzchniowej i podziemnej,
2) informacje o ilości, stanie i składzie ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi,
3) informacje o wielkości, rodzaju i sposobie zagospodarowania terenu, z którego odprowadzane są ścieki - wody opadowe lub roztopowe, ujęte w systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych.
Jeżeli podmiot korzystający ze środowiska:
1) nie przedłożył wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat - marszałek województwa wymierza opłatę, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska,
2) zamieścił w wykazie zawierającym informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia - marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu.
Nie wnosi się opłat z tytułu tych rodzajów korzystania ze środowiska, których półroczna wysokość wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego nie przekracza 400 zł. Jednocześnie przedkłada się wykaz zawierający informacje i dane wykorzystywane do ustalenia wysokości opłaty oraz wysokość opłaty.
Sejmik województwa może, w drodze aktu prawa miejscowego, uchwalić podwyższenie powyższej kwoty, jednak nie więcej niż do 50 %.
Stawki opłat podlegają, z dniem 1 stycznia każdego roku, podwyższeniu w stopniu odpowiadającym średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, ogłaszanemu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", za rok poprzedni.
W przypadku braku wymaganego pozwolenia na pobór wód lub wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 500 % .
Rozporządzenie w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska [19] określa jednostkowe stawki opłat m.in. za:
? substancje wprowadzane ze ściekami do wód lub do ziemi,
? pobór wody podziemnej,
? pobór wody powierzchniowej śródlądowej,
? wody opadowe lub roztopowe, ujęte w systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych.
Stawka opłaty za pobór 1 m3 wody uzależniona jest od :
? rodzaju wody (podziemna, powierzchniowa),
? sposobu wykorzystania (przeznaczenia) wody,
? jakości wody, określonej sposobem jej uzdatnienia,
? dostępności zasobów wody (obszaru działania regionalnego zarządu gospodarki wodnej).
W 2005 roku podstawowa jednostkowa stawka opłaty za pobór 1 m3 wody podziemnej wynosi 0,087 zł, a za pobór wody powierzchniowej śródlądowej - 0,043 zł.
Gospodarka odpadami
Zasady postępowania z odpadami, a w szczególności zasady zapobiegania powstawaniu odpadów lub ograniczania ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko, a także odzysku lub unieszkodliwiania odpadów określa ustawa o odpadach [3].
W działalności szkółkarskiej powstawać będą odpady, które wg załącznika do rozporządzenia w sprawie katalogu odpadów [9] należy zaliczyć do grupy 02 - Odpady z rolnictwa, sadownictwa, upraw hydroponicznych, rybołówstwa, leśnictwa, łowiectwa oraz przetwórstwa żywności. I tak:
Kod odpadu Grupa, podgrupa i rodzaj odpadu
02 Odpady z rolnictwa, sadownictwa, upraw hydroponicznych, rybołówstwa, leśnictwa, łowiectwa oraz przetwórstwa żywności
02 01 Odpady z rolnictwa, sadownictwa, upraw hydroponicznych, leśnictwa, łowiectwa i rybołówstwa
02 01 01 Osady z mycia i czyszczenia
02 01 03 Odpadowa masa roślinna
02 01 04 Odpady tworzyw sztucznych (z wyłączeniem opakowań)
02 01 07 Odpady z gospodarki leśnej
02 01 08* Odpady agrochemikaliów zawierające substancje niebezpieczne, w tym środki ochrony roślin I i II klasy toksyczności (bardzo toksyczne i toksyczne)
02 01 09 Odpady agrochemikaliów inne niż wymienione w 02 01 08
02 01 10 Odpady metalowe
02 01 83 Odpady z upraw hydroponicznych
02 01 99 Inne niewymienione odpady
Kod odpadu Grupa, podgrupa i rodzaj odpadu
15 Odpady opakowaniowe; sorbenty, tkaniny do wycierania, materiały filtracyjne i ubrania ochronne nieujęte w innych grupach
15 01 Odpady opakowaniowe (włącznie z selektywnie gromadzonymi komunalnymi odpadami opakowaniowymi)
15 01 01 Opakowania z papieru i tektury
15 01 02 Opakowania z tworzyw sztucznych
15 01 03 Opakowania z drewna
15 01 04 Opakowania z metali
15 01 05 Opakowania wielomateriałowe
15 01 06 Zmieszane odpady opakowaniowe
15 01 07 Opakowania ze szkła
15 01 09 Opakowania z tekstyliów
15 10 10* Opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone (np. środkami ochrony roślin I i II klasy toksyczności - bardzo toksyczne i toksyczne)
15 01 11* Opakowania z metali zawierające niebezpieczne porowate elementy wzmocnienia konstrukcyjnego (np. azbest), włącznie z pustymi pojemnikami ciśnieniowymi
* Odpady klasyfikowane jako niebezpieczne
Nie wszystkie powyższe odpady muszą pojawić się w działalności szkółkarskiej, ale jednocześnie mogą też wystąpić rodzaje odpadów, które nie zostały powyżej wymienione, jak np.: przepracowane oleje silnikowe, akumulatory czy inne.
Ustawa o odpadach [3], dla określenia zasad gospodarowania odpadami, wprowadza następującą hierarchię działań:
? zapobieganie powstawaniu odpadów,
? ograniczenie powstawania odpadów,
? odzysk z odpadów substancji, przedmiotów i produktów wraz z ich wykorzystaniem,
? unieszkodliwianie odpadów, z wyłączeniem składowania,
? składowanie odpadów.
Odpady powinny być zbierane w sposób selektywny, a podmiot prowadzący działalność w zakresie odbierania odpadów jest obowiązany do selektywnego odbierania odpadów oraz ograniczania ilości odpadów ulegających biodegradacji kierowanych do składowania.
Jednocześnie unieszkodliwianiu poddaje się te odpady, z których uprzednio wysegregowano odpady nadające się do odzysku.
Zgodnie z art. 17 ustawy o odpadach [3], wytwórca odpadów prowadzący instalację jest obowiązany do:
1. uzyskania pozwolenia na wytwarzanie odpadów, jeśli wytwarza powyżej 1 tony odpadów niebezpiecznych rocznie lub powyżej 5 000 ton odpadów innych niż niebezpieczne,
2. uzyskania decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi, jeżeli wytwarza do 1 tony rocznie odpadów niebezpiecznych,
3. przedłożenia informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami, jeżeli wytwarza od 5 do 5 000 ton rocznie odpadów innych niż niebezpieczne
Natomiast wytwórca odpadów nieprowadzący instalacji jest obowiązany do:
1. uzyskania decyzji zatwierdzającej program gospodarki odpadami niebezpiecznymi, jeżeli wytwarza odpady niebezpieczne w ilości powyżej 100 kg rocznie,
2. przedłożenia informacji o wytwarzanych odpadach oraz o sposobach gospodarowania wytworzonymi odpadami, jeżeli wytwarza odpady niebezpieczne w ilości do 100 kg rocznie albo powyżej 5 ton rocznie odpadów innych niż niebezpieczne.
W rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska [2], jako instalację należy rozumieć:
stacjonarne urządzenie techniczne,
?zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu,
?budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję (w tym wypadku pod pojęciem emisji należy rozumieć wytwarzanie odpadów).
Zgodnie z zapisami rozporządzenia w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym, niebędącym przedsiębiorcami, do wykorzystania na ich własne potrzeby [12], spośród odpadów, które z założenia wytwarzane są w omawianej działalności, przekazać można nw. rodzaje odpadów:
Kod odpadu Grupa, podgrupa i rodzaj odpadu
02 Odpady z rolnictwa, sadownictwa, upraw hydroponicznych, rybołówstwa, leśnictwa, łowiectwa oraz przetwórstwa żywności
02 01 Odpady z rolnictwa, sadownictwa, upraw hydroponicznych, leśnictwa, łowiectwa i rybołówstwa
02 01 03 Odpadowa masa roślinna
02 01 07 Odpady z gospodarki leśnej
02 01 10 Odpady metalowe
02 01 83 Odpady z upraw hydroponicznych
02 01 99 Inne niewymienione odpady
15 Odpady opakowaniowe; sorbenty, tkaniny do wycierania, materiały filtracyjne i ubrania ochronne nieujęte w innych grupach
15 01 Odpady opakowaniowe (włącznie z selektywnie gromadzonymi komunalnymi odpadami opakowaniowymi)
15 01 01 Opakowania z papieru i tektury
15 01 02 Opakowania z tworzyw sztucznych
15 01 03 Opakowania z drewna
15 01 04 Opakowania z metali
Zapisy art. 13 ust. 3 ustawy o odpadach [3] dopuszczają spalanie zgromadzonych pozostałości roślinnych poza instalacjami i urządzeniami, jeżeli na terenie gminy nie jest prowadzone selektywne zbieranie lub odbieranie odpadów ulegających biodegradacji, a ich spalanie nie narusza odrębnych przepisów.
Ustawa o opakowaniach i odpadach opakowaniowych [5], określa wymagania, jakim muszą odpowiadać opakowania ze względu na zasady ochrony środowiska oraz sposoby postępowania z opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, m.in. po środkach ochrony roślin zaliczanych do substancji niebezpiecznych.
Ustawodawca, jako substancje niebezpieczne definiuje substancje i preparaty chemiczne zaklasyfikowane jako bardzo toksyczne, toksyczne, rakotwórcze kategorii 1 lub 2, mutagenne kategorii 1 lub 2, działające szkodliwie na rozrodczość kategorii 1 lub 2 lub niebezpieczne dla środowiska z przypisanym symbolem N, określone w przepisach o substancjach i preparatach chemicznych, oraz środki ochrony roślin zaklasyfikowane jako bardzo toksyczne lub toksyczne dla ludzi, pszczół lub organizmów wodnych, określone w przepisach o ochronie roślin uprawnych
Producent, importer i dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia środków niebezpiecznych są obowiązani ustalić wysokość kaucji na opakowania jednostkowe tych środków nie niższą niż 10% i nie wyższą niż 30% ceny środka niebezpiecznego zawartego w tym opakowaniu.
Ponadto producent, importer i dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia środków niebezpiecznych są obowiązani odebrać na własny koszt od sprzedawcy opakowania wielokrotnego użytku i odpady opakowaniowe po tych środkach.
Sprzedawca środków niebezpiecznych jest obowiązany pobrać kaucję za opakowania jednostkowe tych środków w wysokości ustalonej przez ich producenta, importera lub dokonującego wewnątrzwspólnotowego nabycia.
Sprzedawca środków niebezpiecznych jest obowiązany przyjmować od użytkowników opakowania wielokrotnego użytku i odpady opakowaniowe po środkach niebezpiecznych w celu ich przekazania producentowi, importerowi lub dokonującemu wewnątrzwspólnotowego nabycia. Przyjmując opakowania wielokrotnego użytku i odpady opakowaniowe po tych środkach, sprzedawca jest obowiązany zwrócić pobraną kaucję.
Jeżeli zwrot pobranej kaucji przez sprzedawcę jest niemożliwy z powodu przerwy lub zakończenia działalności, producent, importer lub dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia środków niebezpiecznych jest obowiązany przyjmować od użytkowników opakowania wielokrotnego użytku i odpady opakowaniowe po środkach niebezpiecznych. Przyjmując opakowania wielokrotnego użytku i odpady opakowaniowe po tych środkach, producent, importer lub dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia jest obowiązany zwrócić pobraną kaucję.
Obowiązek zdawania do punktu sprzedaży opakowań po środkach ochrony roślin nie zwalnia ich wytwórcy od uzyskania stosowanych uzgodnień z zakresu gospodarki odpadami.
W działalności szkółkarskiej można dopuścić wykorzystanie określonych rodzajów odpadów. W ustawie o odpadach [3], wyspecyfikowane zostały osady ściekowe, które mogą być stosowane:
? w rolnictwie, rozumianym jako uprawa wszystkich płodów rolnych wprowadzanych do obrotu handlowego, włączając w to uprawy przeznaczane do produkcji pasz,
? do rekultywacji terenów, w tym gruntów na cele rolne,
? do dostosowania gruntów do określonych potrzeb wynikających z planów gospodarki odpadami, planów zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
? do uprawy roślin przeznaczonych do produkcji kompostu,
? do uprawy roślin nieprzeznaczonych do spożycia i do produkcji pasz ? powinien się odbywać z zachowaniem określonych w ww. warunków (art. 43 ust. 1a-7)
Dwie główne zasady stosowania osadów ściekowych to:
? komunalne osady ściekowe mogą być przekazywane właścicielowi, dzierżawcy lub innej osobie władającej nieruchomością, na której mają być stosowane, wyłącznie przez wytwórcę tych osadów.
? komunalne osady ściekowe mogą być stosowane, jeżeli są ustabilizowane oraz przygotowane odpowiednio do celu i sposobu ich stosowania, w szczególności przez poddanie ich obróbce biologicznej, chemicznej, termicznej lub innemu procesowi, który obniża podatność komunalnego osadu ściekowego na zagniwanie i eliminuje zagrożenie dla środowiska lub zdrowia ludzi.
Wymogiem podjęcia działań polegających na stosowaniu osadów ściekowych jest, zgodnie z zapisami ustawy o odpadach, uzyskanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów.
W załączniku nr 5 do ustawy o odpadach [3], opisany wyżej proces odzysku osadów określony został jako R10 - rozprowadzanie na powierzchni ziemi w celu nawożenia lub ulepszania gleby.
Ponadto określone rodzaje wytworzonych odpadów, we własnym zakresie, można poddać procesom odzysku, np. kompostowaniu. Proces ten w załączniku nr 5 do ustawy o odpadach określony jest jako R3 - recykling lub regeneracja substancji organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki (włączając kompostowanie i inne biologiczne procesy przekształcania). Podjęcie kompostowania wymaga uzyskania decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów.
Oleje odpadowe powinny być w pierwszej kolejności poddawane odzyskowi poprzez regenerację, rozumianą jako każdy proces, w którym oleje bazowe mogą być produkowane przez rafinowanie olejów odpadowych, a w szczególności przez usunięcie zanieczyszczeń, produktów utleniania i dodatków zawartych w tych olejach.
Jeżeli regeneracja olejów odpadowych jest niemożliwa ze względu na stopień ich zanieczyszczenia, określony w odrębnych przepisach, oleje te powinny być poddawane innym procesom odzysku.
Jeżeli regeneracja lub inne procesy odzysku olejów odpadowych są niemożliwe, dopuszcza się ich unieszkodliwianie.
Posiadacz odpadów w postaci olejów odpadowych, powstałych w wyniku prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, jeżeli nie jest w stanie we własnym zakresie wykonać obowiązków określonych powyżej, powinien przekazać te odpady podmiotowi gwarantującemu zgodne z prawem ich zagospodarowanie.
Zakazuje się zrzutu olejów odpadowych do wód, do gleby lub do ziemi.
Akty prawne:
1. Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. Nr 132, poz. 622 z późn.zm.)
2. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. ? Prawo ochrony środowiska ( Dz.U. Nr 62, poz. 627 z późn.zm.)
3. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. Nr 62 poz. 628 z późn.zm.)
4. Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz.U. Nr 63 poz. 638 z późn.zm.)
5. Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz.U. Nr 63 poz. 639 z późn.zm.)
6. Ustawa z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. Nr 72 poz. 747 z późn.zm.)
7. Ustawa z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115 poz. 1229 z późn.zm.)
8. Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy ? Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 100, poz. 1085),
9. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 roku w sprawie katalogu odpadów (Dz.U.Nr 112, poz. 1206)
10. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów (Dz.U. Nr 152 poz.1736)
11. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie zakresu informacji oraz wzorów formularzy służących do sporządzania i przekazywania zbiorczych zestawień danych (Dz.U. Nr 152 poz.1737)
12. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 maja 2002 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym, niebędącym przedsiębiorcami, do wykorzystywania na ich własne potrzeby (Dz.U. Nr 74 poz.686)
13. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi (Dz.U. Nr 165 poz. 1359),
14. Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2003r. w sprawie rodzajów odpadów, których zbieranie lub transport nie wymagają zezwolenia na prowadzenie działalności (Dz.U. z 2004 r. Nr 16, poz. 154),
15. Ustawa z dnia 19 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2003 r. Nr 7, poz. 78).
16. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 maja 2003 r. w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (Dz.U. Nr 104, poz. 982)
17. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 8 lipca 2004r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprpowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. Nr 168 poz. 1763)
18. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z klasyfikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257 poz. 2573 z póź.zm.)
19. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2004r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz.U. Nr 279 poz. 2758)