Miesiąc: sierpień 2007

ZMIANY W ZASADACH WYSTAWIANIA RACHUNKÓW PRZEZ ROLNIKÓW

Od dn.1 stycznia 2000r. podatnicy podmiotowo zwolnieni z VAT lub wykonujący czynności zwolnione z VAT nie są zobowiązani do wystawiania rachunków uproszczonych. Rozporządzenie Ministra Finansów z dn. 22 grudnia 1999r. (Dz.U.nr 109 poz.1245) zawiera zapis o zlikwidowaniu instytucji rachunku uproszczonego, zatem wyżej wymienieni podatnicy zobowiązani są do wystawiania ?zwykłych? rachunków.

Rozporządzenie Ministra Finansów z 31 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy ? Ordynacja Podatkowa określiło zakres informacji, które powinien zawierać prawidłowo wystawiony rachunek:

?§20. 1.

Rachunek potwierdzający dokonanie sprzedaży lub wykonanie usługi jest wystawiony z kopią i zawiera co najmniej:

1. imiona i nazwiska (nazwę albo firmę oraz adresy sprzedawcy i kupującego bądź wykonawcy i odbiorcy usługi),

2. datę wystawienia i numer kolejny rachunku,

3. określenie rodzaju i ilości towarów lub wykonanych usług oraz ich ceny jednostkowe,

4. ogólną sumę należności wyrażoną liczbowo i słownie,

5. czytelny podpis wystawcy rachunku oraz odcisk pieczęci wystawcy rachunku, jeżeli się nią posługuje,

Rachunki mogą być sporządzane odręcznie, maszynowo lub przy zastosowaniu techniki informatycznej.?

W praktyce występują różne interpretacje dotyczące możliwości wystawienia przez rolnika ryczałtowego zwykłego rachunku (w dotychczasowej formie) dla jednostek będących płatnikami VAT. Wydane do tej pory przepisy nie przesądzają jednoznacznie, jak należy postępować w takim przypadku. W sprawie tej otrzymałem następujące informacje:

Podatnik VAT nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego jest zobowiązany do wystawienia faktury VAT RR. Faktura ta jest jednym z warunków, aby podatnik mógł powiększyć swój podatek naliczony o zryczałtowany zwrot. W praktyce dochodzi jednak wielokrotnie do sytuacji, że powyższa faktura nie może być wystawiona z przyczyn czysto technicznych. Może również dojść do sytuacji, że rolnik ryczałtowy rezygnuje z ryczałtowego zwrotu z powodu, np. wątpliwości co do uczciwości kontrahenta, który zgodnie z ustawą powinien dokonać zapłaty na rachunek bankowy. W takiej sytuacji dokumentowanie transakcji fakturą VAT RR nie miałoby uzasadnienia, ponieważ podatnik z powodu nie spełnienia warunku, np. wpłaty na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego i tak nie mógłby powiększyć swojego podatku naliczonego o zawarty w fakturze. W takim przypadku można przyjąć, że rolnik ryczałtowy może wystawić rachunek na podstawie art. 87 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 z późn. zm.).

Warto jednak podkreślić, że rolnik ryczałtowy ma pełne prawo do otrzymania zryczałtowanego zwrotu, udokumentowanego fakturą VAT RR. Podatnik, który odmówił wypłaty zryczałtowanego zwrotu rolnikowi, nie rezygnującemu ze swojego prawa, narusza przepis ustawy z dnia 10 września 1999 r. kodeks karny skarbowy (Dz.U. Nr. 83, poz. 930).

Obrona przed tą odpowiedzialnością może powodować, że niektórzy płatnicy VAT niechętnie przyjmą rachunki wystawione dotychczas przez rolnika ryczałtowego. Ma to miejsce szczególnie wówczas, gdy brak jest stwierdzenia, że nie wystawienie faktury VAT RR wynika z decyzji rolnika.

W szkółce w Żabieńcu fakturę VAT RR wystawia kupujący, wypełniając formularz samodzielnie lub czynność tę technicznie wykonuje pracownik szkółki w imieniu odbiorcy. Odbiorca podaje numer faktury i składa stosowny podpis. Wpłata na rachunek bankowy dokonywana jest przez odbiorcę przelewem, a w przypadku regulowania zapłaty gotówką wpłatę do banku dokonuje pracownik szkółki, a dowód wpłaty przesyła odbiorcy listem poleconym.

Kolejne nieporozumienie wynika z nieścisłości legislacyjnych. Intencją ustawodawcy było, aby pełna kwota należności za sprzedane produkty rolne wpłynęła na rachunek bankowy rolnika. Przepisy zawarte w ustawie zostały jednak tak skonstruowane, że niektórzy doradcy podatkowi uważają, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy dochodzi do wzajemnych rozliczeń pomiędzy rolnikiem, a odbiorcą produktów rolnych, czyli kwota do zapłaty stanowi różnicę między kwotą należności za sprzedane produkty rolne, a kwotą należności za towary i usługi sprzedane rolnikowi ryczałtowemu przez nabywcę tych produktów rolnych. Sądzę jednak, że nie należy przyjmować tej interpretacji, nawet jeśli jest ona poprawna z punktu widzenia prawnego i wpłacać każdorazowo pełną kwotę należności na rachunek bankowy rolnika zgodnie z intencją ustawodawcy.

UŻYTECZNE DOKUMENTY

Publikujemy wzór dowodu wydania, który rolnik ryczałtowy wystawia klientowi płatnikowi VAT. Dokument ten jest tak skonstruowany, by strzec interesów sprzedawcy. Może komuś się przyda. Jest do ściągnięcia ze stron www.zszp.org.pl

NAZWA FIRMY SPRZEDAJĄCEJ

BANK I NR RACHUNKU BANKOWEGO

Miejsce wystawienia:

Data sprzedaży:

Data wystawienia:

Dowód wydania magazynowego nr

Stanowi podstawę do wystawienia faktury VAT RR

Sprzedawca:

NIP

L.p. Nazwa artykułu J.M. Ilość Cena netto Upust Cena z up. Wartość netto

1.

Według stawki VAT obrót netto kwota VAT obrót brutto

Stawka VAT 3%

RAZEM

RAZEM:

Słownie:

Forma płatności: przelew Zapłacono: 0,00

Termin płatności: Pozostaje:

Wystawił: Odebrał:

Na podstawie:

/imię i nazwisko, nr DO wystawiającego i podpis/

Upoważniam do wystawienia faktury VAT na podstawie powyższego dowodu wydania magazynowego bez mojego podpisu. Oświadczam, że jestem rolnikiem zwolnionym z podatku od towarów i usług na podst. art.7 ust.1 pkt.7 ustawy z dn. 8.01.1993 o podatku od tow. i usł. I pod. akc.

W razie nie dotrzymania terminu płatności naliczane będą odsetki umowne w wysokości 0,10% za każdy dzień opóźnienia. W przypadku dokonania płatności przelewem za dzień zapłaty przyjmuje się dzień uznania konta sprzedającego. Niniejszy rachunek stanowi jednocześnie ostateczne wezwanie do zapłaty. Kupujący określone wyżej warunki przyjmuje.

Wszechogarniająca nas biurokracja i dociekliwy fiskus docierają również do szkółek. Od 1 stycznia 2001 r. rolnicy i ogrodnicy (również szkółkarze) będący podatnikami VAT, są zobowiązani do stosowania kas rejestrowych, zwanych również fiskalnymi, na zasadach ogólnych. Słyszałem, że w wielu Urzędach Skarbowych jeszcze o tym nie wiedzą lub udzielają sprzecznych informacji, mimo że przepisy to jasno regulują. Nie należy jednak przypuszczać, aby urzędnicy mieli wątpliwości w czasie kontroli, na którą urząd ma przeszło 5 lat.

Art. 29 ust. 1 ustawy vatowskiej nakłada obowiązek prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego VAT przy zastosowaniu kas rejestrowych. Obowiązek ten mają sprzedający towary i świadczący usługi na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej oraz osób fizycznych prowadzących indywidualne gospodarstwa rolne (dla ułatwienia w dalszym tekście będę nazywał ich wszystkich osobami fizycznymi). Wynika z tego, że rolnik (również szkółkarz) kupujący rośliny traktowany jest jako osoba fizyczna (detalista), niezależnie od liczby kupowanych roślin (nawet, jeśli kupuje ich kilkadziesiąt tysięcy), wartości zakupu, dokumentu sprzedaży (nawet jeśli kupuje pobierając fakturę VAT) czy formy zapłaty. Sprzedający jest odpowiedzialny za sprawdzenie, czy sprzedaje firmie prowadzącej działalność gospodarczą ( zarejestrowanej) czy osobie fizycznej. Czasami gospodarstwa rolne mogą funkcjonować pod różnymi nazwami (Daar, Jałowiec itp.), ale jeśli nie mają zarejestrowanej działalności gospodarczej, muszą być traktowane jak osoby fizyczne.

Do końca 2000 r. rolnicy byli zwolnieni z obowiązku prowadzenia kas rejestrowych. Przepisy obowiązujące w 2001 r. tego zwolnienia nie zawierają, co znaczy, że obejmują również rolników. Reguluje to Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie kas rejestrowych z dnia 22.12.2000 r.

Od 1 stycznia 2001 r. mają obowiązek stosowania kas rejestrowych ci płatnicy VAT, których obroty z osobami fizycznymi w ciągu roku 2000 przekroczyły kwotę 40000 zł. Jeśli w 2000 r. sprzedaż w szkółce nie była ewidencjonowana, można domniemywać, że nie przekroczyła ona 40000 zł. W takim przypadku obowiązek wprowadzenia kas rejestrowych powstaje po upływie dwóch miesięcy od końca miesiąca, w którym przekroczono obrót z osobami fizycznymi w wysokości 40000 zł. Czyli, jeśli obroty z osobami fizycznymi (i oczywiście rolnikami) w szkółce w ciągu roku 2001 przekroczyły wartość 40000 zł np. w dniu 18 czerwca, to obowiązek posiadania kas rejestrowych (zarejestrowanych i zafiskalizowanych) istnieje od godz. 0 dnia 1 września. W firmie muszą być zainstalowane co najmniej 2 kasy fiskalne, aby w przypadku awarii jednej mogła być używana druga. Po powstaniu obowiązku stosowania kas fiskalnych nie wolno prowadzić sprzedaży osobom fizycznym bez wydrukowania paragonu z kasy. Urzędy Skarbowe nie przyjmują żadnych wytłumaczeń (np.: awaria, brak prądu...) i surowo karzą.

Do artykułu Szczepana Marczyńskiego

?Kasy fiskalne w szkółkach? wkradło się kilka nieścisłości, które sądzę, że należałoby sprostować.

Po pierwsze, Urząd Skarbowy ma dokładnie 5 lat na kontrolę dokumentacji podatkowej, licząc od końca roku podatkowego, którego ta dokumentacja dotyczy.

Po drugie, nie ma obowiązku instalacji w gospodarstwie co najmniej 2 kas fiskalnych, w zupełności wystarczy jedna. W przypadku awarii kasy nie wolno prowadzić sprzedaży osobom fizycznym (na paragony), ale nie uniemożliwia to sprzedaży na faktury VAT, które nie muszą być na kasie ewidencjonowane, oczywiście poza sprzedażą dla osób fizycznych, która musi być ewidencjonowana w kasie, a nie musi być fakturowana. Producenci, którzy prowadzą sprzedaż wyłącznie dla podmiotów, które są płatnikami VAT wystawiają dla nich tylko faktury VAT i wtedy kasa fiskalna nie będzie wcale potrzebna.