Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983, z późn. zm.), która weszła w życie z dniem 21 listopada 2000 r. określiła zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów i ich związki.
Zgodnie z przepisami omawianej ustawy w grupy producentów rolnych mogą organizować się:
osoby fizyczne,
jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej,
osoby prawne
- prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej.
Za gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.
Za działalność rolniczą uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb.
Celem utworzenia grupy producentów rolnych jest dostosowanie produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawa efektywności gospodarowania, planowanie produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracja podaży oraz organizowanie sprzedaży produktów rolnych, a także ochrona środowiska naturalnego.
Grupa producentów rolnych, w świetle przepisów omawianej ustawy, prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem że:
1) została utworzona przez producentów rolnych jednego produktu rolnego lub grupy produktów rolnych w celach określonych powyżej,
2) działa na podstawie statutu lub umowy (aktu założycielskiego),
3) składa się z członków, udziałowców lub akcjonariuszy, z których żaden nie może mieć więcej niż 20% głosów na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników,
4) przychody ze sprzedaży produktów rolnych lub grup produktów rolnych wytworzonych w gospodarstwach członków grupy stanowią więcej niż połowę przychodów grupy ze sprzedaży produktów rolnych lub grup produktów rolnych, dla których grupa została utworzona,
5) określi obowiązujące członków grupy zasady produkcji, w tym dotyczące jakości i ilości produktów lub grup produktów oraz sposoby przygotowania produktów do sprzedaży.
Rolnicy zakładający grupę producentów rolnych mają możliwość wyboru formy organizacyjno-prawnej, należą do nich spółki, spółdzielnie, zrzeszenia, stowarzyszenia.
Akt założycielski grupy producentów rolnych (statut lub umowa) oprócz wymagań określonych w odrębnych przepisach powinien zawierać w szczególności:
1) zasady przyjmowania do grupy nowych członków oraz występowania członków z grupy, przy czym minimalny okres członkostwa, który liczy się od dnia wydania decyzji stwierdzającej spełnienie przez grupę warunków określonych w ustawie, nie może być krótszy niż trzy lata działalności grupy, a informacja o zamiarze wystąpienia z grupy powinna być złożona na piśmie co najmniej na 12 miesięcy przed końcem danego roku działalności grupy,
2) zasady zbywania akcji lub udziałów w spółce akcyjnej lub spółce z ograniczoną odpowiedzialnością,
3) wymóg przynależności tylko do jednej grupy w zakresie danego produktu lub grupy produktów,
4) wymóg sprzedaży przez członków grupy całości produktów lub grupy produktów za pośrednictwem grupy oraz odstępstwa od tej zasady,
5) zasady dostarczania przez członków grupy informacji dotyczących wielkości sprzedaży i cen uzyskiwanych za produkty, z uwagi na które grupa została powołana, a są sprzedawane poza grupą,
6) sankcje wobec członka grupy, który nie wypełnia nałożonych na niego obowiązków.
Akt założycielski może zawierać postanowienia dotyczące w szczególności:
1) zaopatrzenia członków grupy w środki produkcji,
2) zasad wspólnego użytkowania sprzętu rolniczego,
3) promocji produktów lub grupy produktów wprowadzanych do obrotu,
4) przechowywania, konfekcjonowania i standaryzacji produktów lub grupy produktów.
Wykaz produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych są określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. Nr 72, poz.424).
Poniżej fragment wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia, w części dotyczącej ozdobnych roślin ogrodniczych, szkółkarstwa roślin – sadowniczych, ozdobnych.
Grupa producentów może tworzyć fundusz specjalny, który jest przeznaczony na wypłacanie członkom grupy zaliczek za dostarczone produkty lub grupy produktów oraz na inne cele określone w akcie założycielskim. Wysokość oraz zasady zwrotu funduszu specjalnego powinny być określone w akcie założycielskim.
Marszałek województwa właściwy ze względu na siedzibę grupy producentów rolnych dokonuje wpisu grupy do rejestru grup producentów rolnych po uprzednim stwierdzeniu, w drodze decyzji administracyjnej, spełnienia przez grupę ww. warunków określonych w ustawie. W przypadku niespełnienia przez wnioskodawcę warunków określonych w ustawie marszałek województwa wydaje decyzję administracyjną o odmowie stwierdzenia spełnienia przez grupę określonych w ustawie warunków wpisu do rejestru, dokonania wpisu do rejestru.
Wniosek o wydanie decyzji administracyjnej dla grupy producentów rolnych powinien zawierać:
1) nazwę i siedzibę grupy,
2) dane osobowe osób upoważnionych do reprezentowania grupy zgodnie z jej aktem założycielskim,
3) oznaczenie produktu lub grupy produktów,
4) listę członków grupy.
Do wniosku należy dołączyć:
1) wypis z rejestru sądowego dotyczący grupy,
2) akt założycielski grupy,
3) plan działania grupy, zgodny z aktem założycielskim, opracowany na okres 5 lat,
4) oświadczenia członków grupy o prowadzeniu gospodarstwa rolnego lub działu specjalnego produkcji rolnej.
Marszałek województwa w przypadku, gdy grupa przestaje spełniać warunki określone w ustawie lub w przepisach wydanych na podstawie ustawy, wydaje decyzję administracyjną o stwierdzeniu niespełniania przez grupę tych warunków ustawowych i skreśleniu jej z rejestru grup.
Nadzór nad działalnością grupy producentów rolnych sprawuje marszałek województwa właściwy ze względu na siedzibę grupy.
Grupa producentów rolnych jest zobowiązana składać marszałkowi województwa właściwemu ze względu na siedzibę grupy roczne sprawozdanie finansowe w terminie 6 miesięcy od upływu roku jej działalności.
Grupy producentów rolnych danego produktu lub grupy produktów, w celu reprezentowania swoich interesów, mogą organizować się w związki grup producentów rolnych.
Nadzór nad działalnością związków sprawuje minister właściwy do spraw rolnictwa.
Podatki
Z uwagi na to, że grupa producentów rolnych musi posiadać osobowość prawną i prowadzić działalność jako przedsiębiorca, mają do niej zastosowanie przepisy podatkowe dotyczące osób prawnych.
1) podatek dochodowy od osób prawnych
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 49 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654, z późn. zm.) wolne od podatku dochodowego od osób prawnych są dochody grupy producentów rolnych wpisanej do rejestru grup producentów rolnych, pochodzące ze sprzedaży produktów lub grup produktów, dla których grupa została utworzona, wyprodukowanych w gospodarstwach jej członków - w części wydatkowanej na rzecz członków tej grupy w roku podatkowym lub roku po nim następującym na:
1) zakup środków produkcji przekazanych członkom grupy producentów rolnych (może to być zakup np. nasion, sadzonek, nawozów),
2) szkolenie członków grupy producentów rolnych.
2) podatek od towarów i usług (podatek VAT)
Artykuł 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.) stanowi, że podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. A zatem, jeżeli grupa producentów rolnych wykonuje działalność stanowiącą działalność gospodarczą określoną w przepisach tej ustawy, podlega ona ogólnym zasadom opodatkowania tym podatkiem.
Za działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów tej ustawy rozumie się w szczególności wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników.
3) podatek od nieruchomości
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz.613, z poźn. zm.) zwolnione od podatku od nieruchomości są budynki i budowle zajęte przez grupę producentów rolnych wpisaną do rejestru tych grup, wykorzystywane wyłącznie na prowadzenie działalności w zakresie sprzedaży produktów lub grup produktów wytworzonych w gospodarstwach członków grupy lub w zakresie określonym w ustawie o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw, zgodnie z jej aktem założycielskim.
Grupa producentów rolnych jest obowiązana prowadzić pełną rachunkowość zgodnie
z zasadami określonymi w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223, z późn. zm.).
|
Lp
|
Wykaz produktów
i grup produktów
|
Minimalna roczna wielkość produkcji towarowej (w tonach, sztukach, hektarach, złotych)
|
Minimalna liczba członków grupy producentów rolnych
|
|
dla województw: małopolskiego, podkarpackiego, śląskiego, świętokrzyskiego
|
dla województw: lubelskiego, lubuskiego, łódzkiego, mazowieckiego, opolskiego
|
dla województw: dolnośląskiego, kujawsko-pomorskiego, podlaskiego, pomorskiego, warmińsko-mazurskiego, wielkopolskiego, zachodniopomorskiego
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
|
19.
|
Ozdobne rośliny ogrodnicze, szkółkarstwo roślin -sadowniczych, ozdobnych
|
500.000 zł
|
1.000.000 zł
|
1.500.000 zł
|
5
|