Szukasz:




x
Login:

Hasło:

x

Sprawozdanie z działalności finansowej Związku Szkółkarzy Polskich za okres od 01.10.2018 do 30.09.2019

PRZYCHODY

I PRZYCHODY Z DZIAŁALNOŚCI STATUTOWEJ 1 070 541,81 zł
1. Składka członkowska podstawowa za rok bieżący 382 800,00 zł
2. Składka członkowska podstawowa za rok ubiegły 32 600,00 zł
3. Wpisowe nowych członków 9 000,00 zł
4. Składka na fundusz marketingowy za rok bieżący 339 350,00 zł
5. Składka na fundusz marketingowy za rok ubiegły 54 300,00 zł
6. Składka członkowska i marketingowa na rok przyszły 10 450,00 zł
7. Przychody z tytułu refundacji kosztów 242 041,81 zł
Świadczenia na zasadzie kompensaty dotyczące programu „Grunt to Zieleń!” 11 090,15 zł
Refundacja kosztów wystawy w Moskwie 226 678,93 zł
zwrot kosztów udziału w targach MIPIM w Cannes 4 272,73 zł
II PRZYCHODY FINANSOWE 4 798,65 zł
III POZOSTAŁE PRZYCHODY 4 206,29 zł
RAZEM PRZYCHODY (I-III) 1 079 546,75 zł

 PRZYCHODY Związku Szkółkarzy Polskich w bieżącym roku obrotowym obejmują:

  1. Przychody z działalności statutowej

Pozycje od 1 do 6:

Składki podstawowe, składki na fundusz marketingowy, wpłaty zaległych składek za ubiegły rok obrachunkowy, wpłaty składki członkowskiej i marketingowej na rok przyszły.

Pozycja 7:

Przychody z tytułu refundacji kosztów działalności statutowej, takie jak świadczenia na zasadzie kompensaty dotyczące programu „Grunt to zieleń” (TVP – sponsorowanie nagród za emisję spotów),  wpłaty członków dotyczące refundacji kosztów wystawy w Moskwie, zwrot kosztów udziału p. Krzysztofa Mroza w targach MIPIM w Cannes.

  1. Przychody finansowe to odsetki bankowe od zdeponowanych środków finansowych i dodatnie różnice kursowe.
  • Pozostałe przychody finansowe to przede wszystkim darowizna firmy Kubota przekazana na realizację celów statutowych oraz zwrot kosztów przeprowadzonych transakcji i różnice inwentaryzacyjne.

KOSZTY

I KOSZTY DZIAŁALNOŚCI STATUTOWEJ OGÓŁEM 593 494,32 zł
1 Koszty Walnego Zgromadzenia 32 033,16 zł
2 Katalog Szkółek ZSzP 13 769,90 zł
3 Członkostwo w ENA i AIPH 18 488,04 zł
4 Uczestnictwo w wystawach 282 153,35 zł
  Stoisko informacyjne ZSzP na wystawie w Moskwie * 239 769,21 zł
  Stoisko informacyjne ZSzP na targach IPM Essen 15 182,31 zł
  Stoisko informacyjne ZSzP na targach Gardenia 5 993,67 zł
  Wystawa Zieleń to życie 9 607,07 zł
  Targi MIPIM w Cannes 8 609,86 zł
  Dożynki Jasnogórskie 2 991,23 zł
5 Programy wg celów statutowych 178 093,19 zł
Program dla odbiorcy profesjonalnego 32 190,54 zł
Program „Grunt to Zieleń!” 132 035,85 zł
 Zalecenia Jakościowe 4 801,70 zł
Broszura "Gdzie kupić rośliny" 2 361,60 zł
Folder „Skąd się biorą rośliny?” 6 703,50 zł
6 Projekty wg celów statutowych 48 330,21 zł
Sponsoring i nagrody 2 112,62 zł
Prowadzenie strony www.zszp.pl 5 596,50 zł
oznaczenia z logo ZSzP 1 555,95 zł
Jubileusz 25. lecia 1 575,00 zł
biuletyn szkółkarski 10 971,60 zł
edukacja/współpraca ze szkołami 4 189,01 zł
seminaria szkoleniowe dla członków ZSzP 10 180,46 zł
konferencje szkółkarskie 11 802,07 zł
ochrona patentowa – znak towarowy 347,00 zł
7 Ekspertyzy prawne 9 840,00 zł
8 Inne działania statutowe 3 247,20 zł
9 Inne działania administracyjne 7 539,27 zł
II KOSZTY ADMINISTRACYJNE (1-5) 513 645,39 zł
1 Usługi obce 53 929,37 zł
Łączność – telefony komórkowe 1 129,19 zł
Księgowość 17 589,00 zł
Usługi bankowe 2 750,86 zł
Usługi serwisu internetowego 5 561,25 zł
Wynajem biura (w tym media) 26 782,27 zł
Usługi transportu 116,80 zł
2 Koszty pozostałe 73 931,03 zł
Prenumeraty i abonamenty 1 824,01 zł
Opłaty pocztowe 6 491,16 zł
Delegacje krajowe 5 620,63 zł
Delegacje zagraniczne 29 050,62 zł
Zwroty za dojazdy 30 881,61 zł
Wydatki bez kosztów uzyskania przychodu 63,00 zł
3 Wynagrodzenia i narzuty 355 385,68 zł
Wynagrodzenia pracowników etatowych (brutto) 275 331,38 zł
Wynagrodzenia za prace zlecone (brutto) 22 082,70 zł
Ubezpieczenie społeczne (ZUS) i inne świadczenia 57 971,60 zł
4 Amortyzacja 26 751,73 zł
5 Zużycie materiałów i energii 3 609,58 zł
6 Podatki i opłaty 38,00 zł
III POZOSTAŁE KOSZTY 0,00 zł
IV KOSZTY FINANSOWE 6 032,18 zł
RAZEM KOSZTY (I-IV) 1 113 171,89 zł

* Rzeczywisty koszt stoiska ZSzP na targach w Moskwie, to różnica pomiędzy kosztem fakturowanym 239.769,21 PLN a wpłatami członków 226.678,93 PLN i wynosi 13.090,28 PLN.

 

KOSZTY działalności Związku Szkółkarzy Polskich w bieżącym roku obrotowym obejmują:

  1. Koszty realizacji podstawowych zadań statutowych

Na realizację zadań statutowych składają się takie następujące koszty:

  1. Koszty Walnego Zgromadzenia 2018,
  2. Koszt Katalogu szkółek ZSzP (nakład 4 tys.),
  3. Koszty członkostwa w European Nurserystock Association (ENA) i International Association of Horticultural Producers (AIPH) – składki członkowskie i uczestnictwo w zjazdach,
  4. Koszty uczestnictwa w wystawach: Flowers w Moskwie, IPM w Essen, Gardenia w Poznaniu, Zieleń to życie w Warszawie.
  5. Koszty programów wg celów statutowych, a w nich:
  • Program dla odbiorcy profesjonalnego, obejmujący organizację seminariów w regionach „Zielone Miasto”, współpracę z „Zielenią Miejską”, udział w branżowych konferencjach i seminariach.
  • Program „Grunt to Zieleń!”, na który składa się: współpraca z telewizją TVP „Rok w Ogrodzie”, czasopismami („Przepis na Ogród”, „Mój Piękny Ogród”, „Mam ogród”, „Kocham ogród”), druk kalendarza/plakatu z roślinami miesiąca, terminarz ogrodnika (koszt jednej strony reklamy), bilbordy sponsorskie w TV, opisy roślin tygodnia.
  • Druk „Zaleceń jakościowych dla ozdobnego materiału szkółkarskiego”(3 tys. egz.),
  • Broszura "Gdzie kupić rośliny" (3 tys. egz.),
  • Folder „Skąd się biorą rośliny?” - opracowanie i wydanie;
  1. Do kosztów projektów wg celów statutowych zaliczono:
  • prowadzenie i rozwój strony zszp.pl,
  • oznaczenia z logo Związku – lizaki z logo ZSzP, służące do oznaczania przynależności szkółki do ZSzP podczas wystaw,
  • jubileusz 25. lecia – to koszt wydawnictwa jubileuszowego, rozliczony wg stanu magazynowego;
  • koszt druku biuletynu Szkółkarskiego,
  • koszt organizacji seminarium szkoleniowego dla członków ZSzP dotyczącego paszportyzacji,
  • koszt dofinansowania uczestnictwa członków ZSzP w Międzynarodowej konferencji „Szkółkarstwo - Szanse i Wyzwania” oraz koszt zaproszenia sekretarza generalnego AIPH.
  • edukacja/współpraca ze szkołami - wsparcie klasy patronackiej ZSzP Technikum Ogrodniczego w Warszawie.
  • Koszty ochrony patentowej, znaków towarowych
  • Sponsoring i nagrody – to koszt zakup katalogów na nagrody w konkursach objętych patronatem ZSzP.
  1. Koszty zlecanych ekspertyz prawnych.
  2. Inne działania statutowe to: koszty tłumaczeń nie przypisane do zadań, druk wizytówek i papieru firmowego.
  3. Inne działania administracyjne to między innymi: koszty organizacji zebrań, zakup kwiatów, koszt zakupu upominków i katalogów dla ważnych przedstawicieli ministerstw i innych organizacji, z którymi ZSzP nawiązuje, bądź kontynuuje współpracę.
  4. Koszty administracyjne, to:
  5. usługi obce, w tym - opłaty telefoniczne, obsługa księgowa, usługi bankowe, internetowe, wynajem lokalu biurowego, koszty zakupu biletów ztm i korzystania z usług transportowych;
  6. koszty pozostałe – prenumeraty i abonament, opłaty pocztowe, zwroty za dojazdy wg regulaminu zwrotu kosztów (105 wniosków), delegacje krajowe (14 wyjazdów) i zagraniczne (15 wyjazdów). W przypadku delegacji zagranicznych związanych z EXPO Horticultural 2024, przedstawiciele ZSzP korzystali z zaproszeń finansowanych lub współfinansowanych przez Urząd Miasta Łodzi, a w przypadku uczestnictwa w pracach jury EXPO 2019 w Pekinie z finansowania AIPH;
    Wydatki bez kosztów uzyskania przychodu to abonament radiowy za poprzedni okres sprawozdawczy.
  7. wynagrodzenia, obejmujące - wynagrodzenia miesięczne za pracę etatową trzech pracowników biura oraz trzy premie przyznane za okres sprawozdawczy, wynagrodzenia za prace zlecone, ubezpieczenia społeczne; wynagrodzenia za prace zlecone objęły głównie umowy dotyczące realizacji zadań z zakresu programu „Grunt to Zieleń!” i programu dla profesjonalistów - m.in. artykuły do prasy, fotografie, opisy roślin oraz umowy związane z uzupełnianiem treści i zdjęć do e-katalogroslin.pl.
  8. amortyzacja;
  9. zużycie materiałów i energii, między innymi koszty wyposażenia biura, zakupu telefonów komórkowych, komputera, artykułów biurowych i materiałów eksploatacyjnych.
  10. Podatki i opłaty – jedna opłata skarbowa.

III. Pozostałe koszty to inne koszty operacyjne, których w tym roku nie poniesiono.

  1. Koszty finansowe to ujemne różnice kursowe.

 

Na majątek Związku składa się majątek trwały i obrotowy. Księgowa wartość środków trwałych to 9.426,04. Rzeczowe składniki majątku trwałego to: komputery, laptopy, telefony, stelaże wystawowe, prezentery przenośne.

Finansowy majątek trwały wartości 50.000,00 PLN to 100 szt. udziałów po 500,00 PLN każdy, które stanowią 100% kapitału zakładowego Spółki z o.o. Agencja Promocji Zieleni.

Rzeczowy majątek obrotowy to zapasy towarów, a także wszystkie środki pieniężne. Środki finansowe na bankowych rachunkach bieżących i w kasie to na dzień bilansowy kwota 198.197,65 PLN. Na lokatach znajdowało się w dniu 30 września 2019 – 511.880,20 PLN.

 

WYNIK FINANSOWY 2018/2019

Z różnicy pomiędzy przychodami i kosztami wynika, że rok obrotowy zamknął się deficytem na działalności w wysokości -33 625,14 PLN.

Sprawozdanie z działalności Zarządu ZSzP w okresie między zjazdami w roku 2018/2019

Zarząd Związku Szkółkarzy Polskich w okresie sprawozdawczym działał w następującym składzie:

W ciągu ostatniego roku odbyło się 10 regularnych zebrań zarządu oraz około 40 innych spotkań lub wydarzeń z udziałem prezesa oraz członków zarządu, które były związane z działalnością statutową stowarzyszenia. Spotkania te dotyczyły m.in.:

  • współpracy z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa (KOWR) oraz Polską Agencją Inwestycji i Handlu (PAIH) w zakresie promocji branży szkółkarskiej w kraju i zagranicą;
  • współpracy z Państwową Inspekcją Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN) w zakresie przygotowania branży do wchodzących w życie 14 grudnia 2019 r. nowych zasad produkcji i obrotu materiałem szkółkarskim;
  • współpracy z miastem Łódź w organizacji EXPO HORTICULTURAL w 2024 r. oraz udziału Polski w innych światowych wystawach EXPO;
  • bieżących działań w ramach Międzynarodowego Stowarzyszenia Producentów Ogrodniczych (AIPH) oraz Europejskiego Stowarzyszenia Szkółkarskiego (ENA);
  • udziału w zespołach Porozumienia Rolniczego;
  • współpracy z instytucjami krajowymi i zagranicznymi, m. in. Instytutem Ogrodnictwa (IO), Ośrodkami Doradztwa Rolniczego (ODR) instytutami ogrodniczymi z Chin i Kazachstanu;
  • współpracy z Polskim Stowarzyszeniem Centrów Ogrodniczych.

Ponadto członkowie zarządu reprezentowali stowarzyszenie podczas targów i wystaw, uczestniczyli w spotkaniach z przedstawicielami władz państwowych, dyplomatami, urzędnikami, dziennikarzami, brali udział w wydarzeniach organizowanych przez instytucje publiczne i prywatne.

Działania zarządu na rzecz branży szkółkarskiej aktywnie wspierali także członkowie Związku: Mateusz Milczyński, reprezentant ZSzP w ENA, przewodniczący rady nadzorczej APZ, Katarzyna Łazucka-Cegłowska, reprezentująca ZSzP w Radzie Konsultacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, członek dwóch zespołów Porozumienia Rolniczego i przedstawiciel zarządu w Regionie Mazowieckim oraz Aleksandra Wolska i Łukasz Tomżyński - przedstawiciele zarządu w Regionach odpowiednio Łódzkim oraz Południowym. Swoimi opiniami i uwagami z zarządem dzielili się członkowie Komisji Rewizyjnej: Krystyna Homa-Kosakowska, Jakub Kurowski, Piotr Buła, Krystyna Widaj i Adam Ważyński.

CZŁONKOWIE

W okresie sprawozdawczym zarząd przyjął 8 nowych członków zwyczajnych:

W ciągu ostatniego roku pożegnaliśmy dwoje wyjątkowo zasłużonych dla naszego stowarzyszenia członków - ś.p. Danutę Ulińską i i ś.p. Kazimierza Kulasa. Ś. p. Danuta Ulińska była członkiem Związku niemal od początku jego istnienia, aktywnie brała udział w życiu Związku, była jednym z członków redakcji merytorycznej Katalogu Roślin, autorką opisów roślin wrzosowatych na stronach e-katalogroslin.pl. Ś. p. Kazimierz Kulas był członkiem Związku do początku istnienia stowarzyszenia, był członkiem pierwszego zarządu ZSzP w latach 1991-1994.

Rezygnację z członkostwa w okresie sprawozdawczym złożyło 12 osób. Najczęściej podawanym powodem rezygnacji były kwestie finansowe lub organizacyjne, np. zakończenie działalności produkcyjnej. Z członkostwa zrezygnowali:

  • Anna Pudełek, Agnieszka Trembla, Wojciech Trembla – Szkółka Krzewów Ozdobnych Pudełek (Region Południowy)
  • Grzegorz Szetyński – Gospodarstwo Ogrodnicze Szetyńscy (Region Południowy)
  • Marek Wędrowski – Szkółka Pnączy Marek Wędrowski (Region Mazowiecki)
  • Krzysztof Jasikowski – Eden Garden Sp. z o.o. (Region Wielkopolski)
  • Teresa Foszczka, Paweł Sikora – Teresa Foszczka Ogrodnictwo (Region Łódzki)
  • Krzysztof Byczkowski – Krzysztof Byczkowski Szkółka Roślin Ozdobnych (Region Łódzki)
  • Marlena Paradowska, Przemysław Paradowski – Paradowska Marlena Produkcja Roślin Ozdobnych (Region Łódzki)
  • Andrzej Pacholczak - członek wspierający.

W sumie w ciągu ostatniego roku ubyło 12 członków i 6 szkółek, przybyło zaś 8 członków i 4 szkółki. Obecnie Związek Szkółkarzy Polskich liczy 216 członków ze 127 szkółek, w tym 208 członków zwyczajnych, 2 członków honorowych, 1 członka wspierającego oraz 5 członków seniorów.

LOBBING I WSPÓŁPRACA

Uczestniczyliśmy w wydarzeniach, spotkaniach i dyskusjach o istotnym znaczeniu dla branży. Kontynuowaliśmy współpracę z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW), Ministerstwem Środowiska, Generalną Dyrekcja Ochrony Środowiska (GDOŚ) oraz Państwową Inspekcją Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Braliśmy udział w posiedzeniach Porozumienia Rolniczego, zgłaszając problemy sygnalizowane przez szkółkarzy.

POROZUMIENIE ROLNICZE

Porozumienie Rolnicze zostało zainaugurowane 20 lutego 2019 r. na wiosek organizacji rolniczych zrzeszonych w COPA-COGECA. Głównym założeniem Porozumienia było prowadzenie dialogu społecznego w sprawach wsi, rolnictwa i łańcucha żywnościowego w Polsce, od producenta do konsumenta. W ramach Porozumienia działało 10 zespołów tematycznych, w 4 zespołach pracowali przedstawiciele ZSzP, było to następujące zespoły: zespół stabilizacji i wsparcia rynku owoców i warzyw, zespół gospodarki wodą, zasobami i glebą, zespół odbudowy gospodarki na obszarach górskich i zespół infrastruktury obszarów wiejskich.

W okresie 6 miesięcy wszystkie zespoły Porozumienia zebrały się 37 razy i wypracowały ok. 180 zaleceń i rekomendacji dla rolnictwa, które są analizowane przez MRiRW. W ramach zespołu stabilizacji rynku owoców i warzyw, w których brał udział Grzegorz Falkowski, dyskutowano m. in. nad malejącą dostępnością środków ochrony roślin (wycofywanie wielu substancji aktywnych). Zwracano uwagę na potrzebę ułatwienia rejestracji małoobszarowych na uprawy roślin ozdobnych. W celu wsparcia branży, podczas inauguracji Porozumienia Rolniczego Grzegorz Falkowski apelował do MRiRW o wsparcie promocyjne produktów ogrodnictwa ozdobnego oraz udział Polski w wystawach Expo Horticultural.

Na spotkaniach zespołu gospodarki wodą, zasobami i glebą, w których brał udział Wiesław Szydło, dyskutowano na temat roli wody w rolnictwie i przyrodzie. Silne lobby stanowili przedstawiciele spółek wodnych. Wszyscy zgodnie opowiadali się za tzw. małą retencją, czyli umożliwieniem rolnikowi budowy niewielkich zbiorników wodnych i możliwości korzystania z zebranej w nich wody bez specjalnych pozwoleń wodno-prawnych. Postulat ten znalazł swój finał w zapowiedziach ministra rolnictwa o pomocy finansowej dotyczącej tych zagadnień. Wiesław Szydło wnioskował w o wpisanie w końcowym raporcie z działalności zespołu zapisu o wymogu konsultacji z zespołem wszystkich istotnych zmian w Prawie Wodnym i innych aktach prawnych dotyczących omawianych zagadnień.

Przedmiotem dyskusji zespołu infrastruktury obszarów wiejskich, której wiceprzewodniczyła Katarzyna Łazucka-Cegłowska, i w obradach których brał udział Krzysztof Mróz, były kwestie związane z planami zagospodarowania przestrzennego, melioracją, kanalizacją, recyklingiem, Internetem szerokopasmowym, edukacją, wspieraniem kół gospodyń wiejskich oraz wszelkiego rodzaju stowarzyszeń. Odbudową rolnictwa na obszarach wiejskich zajmował się Krzysztof Mróz, jako wiceprzewodniczący zespołu.

NOWE ZASADY PASZPORTOWANIA

We współpracy z GIORiN oraz MRiRW 18 lutego 2019 zorganizowaliśmy seminarium pt. „Produkcja i obrót materiałem szkółkarskim wg nowych zasad”. Zgodnie z nowymi przepisami prawie wszystkie rośliny przeznaczone do sadzenia, inne niż nasiona, będą podlegały paszportowaniu i generalnie, co do zasady, to szkółki będą upoważnione do wydawania paszportów. Wydawanie paszportów przez służby fitosanitarne będzie mogło odbywać się tylko na zasadzie wyjątku w określonych okolicznościach. Szkółki będą musiały spełnić szereg kryteriów koniecznych do wydawania paszportów – prowadzić ewidencję roślin, wykazać, że posiadają niezbędną wiedzę i kompetencję do przeprowadzenia wymaganych kontroli roślin w odniesieniu do odpowiednich agrofagów. Szkółki będą musiała prowadzić rejestr umożliwiający zidentyfikowanie profesjonalnych dostawców i odbiorców roślin – dane będą musiały być przechowywane co najmniej przez trzy lata i udostępnianie na żądanie służbom fitosanitarnym. Seminarium w podwarszawskim Sękocinie było dedykowane wyłącznie członkom Związku oraz pracownikom zrzeszonych szkółek, wzięły w nim udział 103 osoby. Było ono bezpłatne, sfinansowane ze składek członkowskich oraz środków pozyskanych od sponsora – firmy Kubota. Kolejne spotkanie informacyjne odbyło się podczas wystawy ZIELEŃ TO ŻYCIE w ramach seminarium dla producentów. GIORiN miał na wystawie stoisko informacyjne, cieszące się dużym zainteresowaniem. Biuro ZSzP zbierało na bieżąco pytania i wątpliwości dotyczące nowych przepisów. Na ich podstawie na stronie internetowej PIORiN utworzono zakładkę z odpowiedziami na najczęściej zadawane pytania: http://piorin.gov.pl/zdrowie-roslin/nowe-prawo-ue/zadaj-pytanie-oraz-odpowiedzi-na-najczesciej-zadawane-pytania-faq,6.htmlb. Katalog pytań i odpowiedzi jest otwarty i będzie systematycznie rozwijany.

Ponadto zwróciliśmy się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o uruchomienie programu dofinansowania zakupu niezbędnych urządzeń do prawidłowego wypełniania obowiązków nakładanych na szkółkarzy przez nowe przepisy prawne w zakresie ochrony zdrowia roślin i nasiennictwa (zakup drukarek termotransferowych, sprzętu komputerowego, oprogramowania). Od kilkunastu tygodni czekamy na odpowiedź ministerstwa w tej sprawie.

PRZEPISY BDO

27 marca 2019 r. zwróciliśmy się do Ministra Środowiska o potwierdzenie obowiązków wynikających z ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. W opracowaniu przygotowanym przez kancelarię prawną zwróciliśmy uwagę na dwa zagadnienia: 1) kwestię kwalifikowania podmiotów prowadzących szkółki roślin, jako podmiotów podlegających wpisowi do rejestru, o którym mowa w art. 10 Ustawy o opakowaniach i art. 49 i nast. Ustaw o odpadach oraz 2) kwestię kwalifikowania doniczek produkcyjnych oraz etykiet jako opakowań w rozumieniu Ustawy o opakowaniach. Po pół roku oczekiwania i monitowania 27 sierpnia otrzymaliśmy korzystną, aczkolwiek niejednoznaczną odpowiedź, bowiem nie zawierającą odniesienia się do znowelizowanej 4 lipca 2019 r. ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2019, poz. 1403). Nowelizacja ta weszła w życie w dniu 13 sierpnia 2019 r., przed datą widniejącą na piśmie adresowanym do Związku. Jej treść nie została jednak uwzględniona w piśmie. Mając na uwadze fakt, iż ustawa o odpadach ani ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi nie definiują pojęć „rolnik” ani „gospodarowanie na użytkach rolnych”, nowelizacja wzbudziła nasze istotne wątpliwości, bowiem nie jest jasne, czy odnosi się ona do podmiotów prowadzących szkółki roślin. Poprosiliśmy o zajęcie stanowiska w powyższym zakresie i udzielenie wyjaśnienia do 10 października b.r. czy w świetle art. 51 ust. 2 pkt. 5 ustawy o odpadach podmioty prowadzące szkółki roślin są zwolnione z obowiązku uzyskiwania wpisu do rejestru, o którym mowa w art. 49 i nast. ustawy o odpadach. Czekamy na odpowiedź ministerstwa. Natomiast co istotne, na stronie internetowej bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami https://bdo.mos.gov.pl/home/zasady-rejestracji/ w zakładce „Zwolnione z wpisu” znajduje się informacja, że wpisowi do rejestru nie podlega m. in.: wytwórca odpadów będący rolnikiem gospodarującym na powierzchni poniżej 75 ha, o ile nie podlega wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1.

POMOC ROLNIKA

Wnioskowaliśmy do MRiRW o rozszerzenie zakresu podmiotowego ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników o pomocników w gospodarstwach rolnych zajmujących się szkółkarską produkcją roślin ozdobnych i owocowych. Niestety, pomimo uzyskania rekomendacji prezesa KRUS oraz spotkania z podsekretarzem stanu w MRiRW Szymonem Giżyńskim, uzyskaliśmy odpowiedź odmowną. W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że „stworzenie w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników możliwości zawierania umów o pomoc przy zbiorach, było podyktowane szczególnie tym, że koszty zbioru ręcznego owoców i warzyw stanowią, w zależności od gatunku rośliny od 70% do nawet 85% nakładów ponoszonych w całym cyklu produkcji”. W przypadku produkcji szkółkarskiej takiego zjawiska nie ma. Jak wyjaśniło MRiRW odmowna była podyktowana „głównie tym, że w obowiązujących uregulowaniach w stosunku do pomocnika rolnika został ograniczony do minimum zakres świadczeń z zabezpieczenia społecznego, a przede wszystkim brak jest ochrony w zakresie emerytalno-rentowym oraz brak ochrony w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.”

INNE DZIAŁANIA

RODO – przygotowaliśmy i rozesłaliśmy naszym członkom opracowanie wzorcowej dokumentacji wraz z poradnikiem (przewodnikiem) w zakresie wdrożenia procedur wynikających z przepisów o ochronie danych osobowych. Zestaw dokumentów jest dostępny w portalu dla członków po zalogowaniu się.

Zleciliśmy przygotowanie i rozesłaliśmy członkom informacje na temat możliwości pozyskania dofinansowania na modernizację systemu nawadniania lub wykonanie systemu nawodnienia w gospodarstwie w ramach operacji „Modernizacja gospodarstw rolnych”. Wnioski w ramach tego działania są przyjmowane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od 25 września 2019 r. do 22 listopada 2019 r.
Zleciliśmy przygotowanie i rozesłaliśmy członkom informacje na temat programu "Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich" w ramach której można otrzymać wsparcie m. in. na zakładanie punktów sprzedaży roślin, nasion, nawozów itp., zarówno stacjonarnych jak i przez Internet. Nabór wniosków był przeprowadzany w terminie od 30 września do 29 października 2019 r.
CZŁONKOSTWO W AIPH

W 2019 roku odbyły się dwa spotkania AIPH, jedno w Holandii (1-4 kwietnia) drugie w Chinach (9-12 września). Podczas towarzyszących spotkaniom konferencji dyskutowano nad wykorzystaniem roślin do redukcji zanieczyszczeń powietrza oraz omawiano problem narastającej ilości plastiku. Stosowane w Europie obostrzenia najprawdopodobniej niebawem dotkną także branżę szkółkarską. Dlatego w niektórych krajach podejmowane są inicjatywy opracowania i wdrożenia nowego modelu doniczki produkcyjnej, którą można poddać w 100% recyklingowi. Temat ten poruszyliśmy w późniejszych rozmowach z kierownictwem Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach. W ramach spotkania w Chinach zorganizowano Światowy Szczyt Ogrodnictwa Ozdobnego, w którym wzięło udział ponad 300 uczestników z 69 krajów, przedsiębiorców z branży ogrodniczej, producentów, handlowców, architektów, zarządców terenów zieleni, naukowców. Wiodącymi tematami wykładów i paneli dyskusyjnych były kwestie współpracy z zakresie hodowli oraz ochrony praw własności intelektualnej, współpracy i relacji handlowych z Chinami, w tym zaopatrzenia rynku chińskiego w produkty ogrodnicze.

Szczyt odbywały się w bliskim sąsiedztwie wystawy EXPO Horticultural Beijing 2019. Imponująca i największa w dotychczasowej historii światowych wystaw ekspozycja ogrodnicza została stworzona na prawie 500 ha powierzchni. Wzięło w niej udział ponad 100 państw, prezentujących w swoich pawilonach i ogrodach narodowych potencjał inwestycyjny i eksportowy. W lipcu Katarzyna Radzis na zaproszenie AIPH uczestniczyła w pracach międzynarodowego jury oceniającego wystawowe ogrody.

Stałym punktem w programie spotkań AIPH jest konferencji ds. EXPO, podczas której zaprezentowano postępy w przygotowaniach do wystaw kategorii A1: w Katarze (Doha, 2021), Holandii (Almere, 2022) i Polsce (Łódź, 2024), oraz wystaw kategorii B: w Chinach (Yangzhou, 2021), Turcji (Hatay, 2021 oraz Kahramanmaras, 2023), Australii (Sydney, 2022/2023). Uważnie przysłuchiwaliśmy się raportowi z postępów z realizacji projektu w Almere. W przypadku wystawy w Almere potwierdzonych jest już 15 pawilonów narodowych. Udział w wystawie (na dwa i pół roku przed otwarciem wydarzenia) potwierdziło już 6 krajów, 20 holenderskich podmiotów z sektora ogrodniczego oraz 13 z sektora produkcji żywności, a liczni kolejni uczestnicy są w procesie rejestracji. Zainteresowanie wystawą producentów żywności jest dla nas dobrym argumentem do lobbowania w KOWR i MRiRW na rzecz udziału Polski w wystawach EXPO Horticultural, gdzie obok produkcji szkółkarskiej można doskonale promować polską żywność.

Uczestniczyliśmy w spotkaniu promującym polskie EXPO, zorganizowanym na terenie wystawy w pawilonie AIPH przez miasto Łódź. Zdobyliśmy wiele praktycznej wiedzy i informacji o organizacji wystaw ogrodniczych, które wykorzystamy przy współpracy w realizacji projektu w Polsce. Dowiedzieliśmy się, że wszystkie prezentowane na wystawie w Chinach rośliny zostały wyprodukowane i dostarczone przez chińskie szkółki, a wystawcy nie mieli możliwości przywiezienia roślin ze swoich krajów właśnie ze względów fitosanitarnych. Zasugerowaliśmy zastosowanie podobnego rozwiązania przy organizacji wystawy w Polsce. W przypadku krajów trzecich, z którymi UE nie ma podpisanych porozumień w zakresie obrotu materiałem roślinnym, rośliny do tworzenia ekspozycji mogłyby być dostarczane przez krajowe szkółki.

Do najważniejszych ustaleń spotkania w Chinach należy zaliczyć uzyskanie potwierdzenia organizacji przyszłorocznego 72. Kongresu AIPH w Warszawie, w ramach którego planujemy zwiedzanie wystawy ZIELEŃ TO ŻYCIE oraz wizyty w szkółkach. Międzynarodowy charakter spotkania będzie służył promocji wystawy oraz szkółek zrzeszonych w ZSzP. Możemy spodziewać się gości z Australii, Korei, Japonii, Chin, USA, Kanady, Holandii, Niemiec, Turcji itd. Wielu delegatów w rozmowach już potwierdziło chęć przybycia do Polski. Należy podkreślić, że organizacja wydarzenia nie obciąży finansowo ZSzP. Także udział przedstawicieli ZSzP w spotkaniach AIPH był dotychczas w większości finansowany przez miasto Łódź ze środków przeznaczonych na organizację i promocję wystawy ogrodniczej EXPO Horticultural 2024. Udział w delegacji miasta Łodzi pozwolił nawiązać kontakty i relacje z przedstawicielami polskich mediów (m.in. Polskiej Agencji Prasowej, dziennikarzami prasowymi, radiowymi i telewizyjnymi), zaproszonymi do Pekinu. Jeśli potwierdzą się wstępne deklaracje, wkrótce będziemy mieli możliwość zaistnieć w niektórych mediach w roli eksperta od roślin.

W ramach członkostwa w AIPH zarząd ZSzP zyskał prawo rekomendowania wiodących krajowych producentów ogrodniczych do udziału w prestiżowym konkursie o tytuł International Grower Of The Year (OGOTY). Do konkursu w 2018 r. zostały zgłoszone dwie szkółki członkowskie - Clematis Źródło Dobrych Pnączy oraz Vitroflora Grupa Producentów. Do ścisłego finału weszła szkółka Clematis Źródło Dobrych Pnączy, która na uroczystej gali podczas targów IPM w Essen w styczniu b.r. otrzymała aż dwie statuetki - złotą w kategorii Finished Plants and Trees oraz srebrną w kategorii Young Plants. Zachęcamy inne gospodarstwa do udziału w konkursie.

EXPO HORTICULTURAL 2024 W ŁODZI

Wspieraliśmy miasto Łódź w procesie przygotowań do wystawy w 2024 r. Miasto podjęło decyzję o zwiększeniu terenu przeznaczonego pod wystawę z 75 do 83 ha. Braliśmy udział w pracowaniu master planu oraz licznych konsultacjach i spotkaniach poświęconych opracowaniu szczegółowych założeń programowych EXPO. Zaproponowaliśmy m. in. budowę pawilonu, w którym prezentowany byłby dorobek i osiągnięcia polskiego szkółkarstwa. Pawilon ten po zakończeniu EXPO mógłby zostać przekształcony w pierwsze w kraju muzeum poświęcone ogrodnictwu. Miasto Łódź nie otrzymało jeszcze zgody polskiego rządu na organizację wydarzenia. Aprobata rządowa jest warunkiem koniecznym do potwierdzenia praw do organizacji wydarzenia typu A1 w Polsce przez Biuro Wystaw Międzynarodowych (BIE). Podczas spotkania Piotra Glińskiego z interesariuszami i mieszkańcami Łodzi, wicepremier wyraził duży sceptycyzm co do idei zaangażowania rządu w projekt.

ENA

Kontynuowaliśmy prace w ramach European Nurserystock Association. Poprzez ENA zgłaszaliśmy uwagi do opracowywanych przez KE aktów wykonawczych do wspólnotowych rozporządzeń dotyczących zdrowia roślin. Szczególnie intensywnie, przy współpracy z PIORiN oraz MRiRW, pracowaliśmy nad wprowadzeniem do projektu przepisów wykonawczych do Rozporządzenia 2016/2031 (“COMMISSION IMPLEMENTING REGULATION (EU) …/... of XXX establishing uniform conditions for the implementation of Regulation (EU) 2016/2031 of the European Parliament and the Council, as regards protective measures against pests of plants, and repealing Commission Regulation (EC) No 690/2008 and Commission Implementing Regulation (EU) 2018/2019”) zapisów uwzględniających okres przejściowy do wydawania paszportów dla roślin przeznaczonych do sadzenia, które zostały wyprodukowane w ramach obecnie obwiązujących i nie wymagały dotychczas paszportowania. Zwracaliśmy uwagę, że do niedawna nie były nawet określone listy i wymagania pod kątem organizmów kwarantannowych (QP) oraz niekwarantannowych agrofagów regulowanych (RNQP). Wobec powyższego, obowiązek wydawania i zaopatrzenia w paszporty nowych grup roślin po 14 grudnia b.r. będzie po prostu fikcyjnym zaświadczaniem o stanie ich zdrowotności i zgodności z nowymi przepisami (nie sposób zimą prowadzić lustracji). Wysiłki niestety nie przyniosły skutku i od 14 grudnia 2019 rośliny w obrocie profesjonalnym będą jednak musiały być zaopatrzone w paszport, który w teorii będzie potwierdzał, że są one wolne od organizmów kwarantannowych.
W dzienniku urzędowym EU opublikowano zaktualizowany wykaz Obcych Gatunków Inwazyjnych stwarzających zagrożenie dla Unii Europejskiej, poszerzony o 13 gatunków roślin, których uprawa, sprzedaż, obrót i przemieszczanie są zakazane na terytorium UE od dnia 15 sierpnia 2019 r. Członkowie ENA uznali, że nowe gatunki proponowane do wpisania na listę obcych gatunków inwazyjnych zagrażających bioróżnorodności nie mają znaczenia gospodarczego dla branży szkółkarskiej, są to m.in.: Boccardia proboscidea, Schizoporella japonica, Fallopia baldschuanica, Fallopia japonica, Fallopia sachalinensis, Fallopia ×bohemica, Pterois miles, Phytolacca americana.
W ramach spotkań ENA analizowano sytuację związaną z zagrożeniem bakterią Xylella fastidiosa, zapoznawano się z najnowszymi badaniami na jej temat i możliwością zapobiegania dalszego jej rozprzestrzeniania się. Wszyscy wyrazili zgodę, co do konieczności wdrożenia standardów i procedur podczas wymiany materiału roślinnego, zwłaszcza z krajami, w których problem Xylella już zaistniał. Symulacje przeprowadzone w Holandii, w rejonach szkółkarskich pokazały, jak olbrzymie straty może spowodować pojawienie się tego patogena.

Rozważamy przystąpienie do projektu promocyjnego ENA „Zielone Miasto dla zrównoważonego rozwoju” w którym aktualnie bierze udział 7 krajów. Program jest skierowany do profesjonalistów a jego celem jest szerzenia wiedzy wśród osób mających wpływ na wygląd miast i planowanie urbanistyczne. Kolejny 3 letni program, w większości dofinansowany z funduszy UE, ruszy w 2021 roku. Przygotowania do złożenia wniosku rozpoczęły się w 2019 r., w październiku w Paryżu dobyło się spotkanie organizacyjne poświęcone przygotowaniu projektu, w którym uczestniczyli Mateusz Milczyński i Weronika Czupa. Termin złożenia projektu do Komisji Europejskiej to początek 2020 roku.

WYSTAWY ZAGRANICZNE

IPM ESSEN

W styczniu b.r. byliśmy po raz kolejny obecni na największych w Europie targach roślin - wystawie IPM w Essen. W ramach polskiego stoiska narodowego, zorganizowanego pod związkowymi auspicjami, uczestniczyło 13 firm. Na stoisku informacyjnym ZSzP i APZ udzielano informacji o Związku, szkółkach i oferowanych roślinach. Stoisko informacyjne było też miejscem szeregu spotkań, m. in. z członami ENA i AIPH, dziennikarzami, gośćmi targów. Związek Szkółkarzy Polskich reprezentował prezes zarządu ZSzP wraz z zespołem biura ZSzP – Weroniką Czupą oraz Grzegorzem Falkowskim. Byliśmy obecni na spotkaniach ENA oraz na zebraniu grupy roboczej Flowers & Plants COPA-COGECA. Podobnie jak w latach poprzednich Polscy szkółkarze otrzymali zaproszenie i wzięli udział w spotkaniu B2B zorganizowanym na stoisku węgierskim.

MIPIM CANNES

W dniach 12-15 marca b.r. po raz pierwszy wzięliśmy udział w Międzynarodowych Tarach Nieruchomości i Inwestycji MIPIM w Cannes we Francji, jako uczestnik polskiego stoiska narodowego. Nasz udział w targach MIPIM był możliwy dzięki przystąpieniu do konkursu organizowanego przez Polską Agencję Inwestycji i Handlu, która organizowała i finansowała narodowe stoisko. Targi MIPIM to największe i najbardziej prestiżowe wydarzenie sektora nieruchomości i inwestycji, o czym świadczy m. in. cena m kw. niezabudowanej powierzchni, wynosząca od 655 do 916 Euro oraz wejściówka na targi w cenie 2 tys. Euro. W targach bierze udział około 26 tys. uczestników ze 100 krajów. Co ciekawe Polska należy do najliczniej reprezentowanych krajów na tych targach. Spośród kilkudziesięciu podmiotów ubiegających się o miejsce na narodowym stoisku znaleźliśmy się w gronie 8 wyróżnionych, obok takich firm i instytucji jak: PZU TFI, Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej Invest-Park, uznawanej za najbardziej atrakcyjną strefę ekonomiczną na świecie dla inwestycji motoryzacyjnych, SEEDiA - producenta inteligentnych urządzeń infrastruktury miejskiej, Hyper Poland – firmy rozwijającej technologię próżniowej kolei magnetycznej Hyperloop, WWAA – pracowni architektonicznej, która na swoim koncie ma m.in. pawilon polski na EXPO 2010 w Szanghaju, oraz miasta Lublina.

Na targach promowaliśmy polskie rośliny, rolę zieleni we współczesnej infrastrukturze miejskiej i prezentowaliśmy Związek jako platforma łącząca inwestorów, architektów i wykonawców ze specjalistami ogrodniczymi i dostawcami materiału szkółkarskiego. Targi były okazją do rozmów z władzami największych polskich miast (Warszawy, Gdańska, Wrocławia, Łodzi), wzięcia udziału w ciekawych seminariach, prezentacjach i panelach dyskusyjnych. Gościliśmy na naszym stoisku ministra Tadeusza Kościńskiego, podsekretarza stanu w Ministerstwie Przedsiębiorczości i Technologii, obecnie podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów.

FLOWERS MOSKWA

W dniach 10-12 wrześniu b.r. braliśmy udział w targach Flowers Expo w Moskwie. Na grupowym stosiku prezentowało się 16 szkółek związkowych oraz ZSzP. Polska ekspozycja była najliczniejszą zagraniczną reprezentacją narodową na targach, wyróżniała się bogatym asortymentem roślin i ciekawą aranżacją, za co otrzymaliśmy dyplom. W tym roku uczestnicy wystawy zgodnie ocenili udział w targach za bardzo udany.

WORLD INVESTMENT CONFERENCE 2019

W ramach współpracy z Polską Agencją Inwestycji i Handlu zostaliśmy partnerem w organizacji Światowej Konferencja Inwestycyjnej, która miała miejsce w Warszawie w dniach 7-8 listopada b.r.. Do stolicy Polski przyjechali najważniejsi przedstawiciele agencji inwestycyjno-promocyjnych z całego świata. Podczas konferencji mieliśmy stoisko informacyjne, na którym prezentowaliśmy nasze kluczowe działania. Przygotowaliśmy film promujący polską branżę szkółkarską oraz mieliśmy okazję wyeksponować rośliny polskiej produkcji oznaczone logo ZSzP. Udział w wydarzeniu dał okazję do promocji ZSzP na arenie międzynarodowej, networkingu oraz zacieśnienia relacji z PAIH.

WYSTAWY KRAJOWE

Podobnie jak w latach poprzednich objęliśmy patronatem branżowym poznańskie targi Gardenia, które odbyły się w dniach 21-23 lutego b.r. i po raz kolejny skorzystaliśmy z oferowanej patronom bezpłatnej powierzchni wystawienniczej. Wyspowe stoisko informacyjne Związku było ciekawie zaaranżowane, służyło licznym spotkaniom z przedstawicielami firm, z którymi współpracujemy. Związkowe materiały promocyjne były dystrybuowane podczas XIII Forum Miejska Sztuka Ogrodowa, a Związek był partnerem branżowym VIII Konkursu Inspiracje w Przestrzeni, który został rozstrzygnięty podczas forum. Wzięliśmy też udział w kolejnym Spotkaniu Stowarzyszeń Branżowych.

W 2019 r. po raz kolejny wzięliśmy udział w organizowanej po raz 8 imprezie Ogrody Daisy w Pszczynie. We współpracy z urzędem miasta zorganizowaliśmy seminarium ZIELONE MIASTO. Sfinansowaliśmy wykłady na temat projektowania terenów zieleni w zgodzie z naturą oraz wykorzystania bylin w zieleni miejskiej. Koordynatorem budowy ogrodów na pszczyńskim rynku przez związkowe szkółki był Mateusz Milczyński. Impreza cieszyła się dużym zainteresowaniem, miasto Pszczyna szacuje, że odwiedziło ją ok. 30 tys. gości.

W dniach 31 sierpnia - 1 września b.r. po raz pierwszy wzięliśmy udział w XXVIII Krajowej Wystawie Rolniczej - Ogólnopolskich Dożynkach Jasnogórskich w Częstochowie, organizowanych przez Śląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Częstochowie i Urząd Miasta Częstochowy. Stoisko Związku Szkółkarzy Polskich było zlokalizowane w Miejskiej Galerii Sztuki przy Al. Najświętszej Maryi Panny i cieszyło się dużym zainteresowaniem odwiedzających. Swoją obecnością zaszczycił nas m. in. sam minister Jan Krzysztof Ardanowski. Podczas dożynek Związek otrzymał Puchar Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przyznany za: „upowszechnianie wiedzy o roślinach i korzyściach wynikających z otaczania się nimi oraz za reprezentowanie interesów polskich szkółkarzy”.

WYSTAWA ZIELEŃ TO ŻYCIE

Szczegółowe podsumowanie wystawy znajduje się w sprawozdaniu z działalności APZ, natomiast jak co roku zarząd ZSzP był zaangażowany w liczne wydarzenia odbywające się podczas targów: konferencje, konkursy, spotkania z dziennikarzami, dyplomatami, wysokimi urzędnikami państwowymi i samorządowi, szefami urzędów i instytucji, gośćmi z zagranicy. W tym roku na otwarciu targów obecni byli m.in. podsekretarz stanu w MRiRW Ryszard Zarudzki, szef PIORiN Andrzej Chodkowski oraz szef GDOŚ Andrzej Szweda-Lewandowski. Będąc gospodarzami wydarzenia mogliśmy poruszyć w rozmowach z gośćmi istotne dla naszej branży problemy.

Zgodnie z tradycją podczas otwarcia wystawy wręczamy Honorowego Laura Związku Szkółkarzy Polskich. Wyróżnienie to jest przyznawane osobom lub instytucjom, które w swojej działalności zawodowej propagują i upowszechniają wiedzę o roślinach oraz przyczyniają się do rozwoju polskiej branży szkółkarskiej. W tym roku zarząd podjął decyzję o przyznaniu Honorowego Laura Arboretum w Wojsławicach za stworzenie Polskiego Ogrodu Milenijnego. Wyróżnienie odebrali: Hanna Grzeszczak-Nowak, Agata Kaznowska oraz Tomasz Nowak. Polski Ogród Milenijny jest zupełnie nową częścią Arboretum. Stanowi jedyną w swoim rodzaju obszerną kolekcję 1000 odmian roślin wyhodowanych przez polskich hodowców. W zlokalizowanej się na terenie Ogrodu Milenijnego altanie, z tablicą prezentującą historię polskiego szkółkarstwa, swoje miejsce znalazła pamiątkowa ławka ufundowana przez Związek w dniu uroczystej inauguracji ogrodu 10 maja 2019 r.

Zorganizowaliśmy Konkursu Roślin Nowości, w którym już drugi rok z rzędu mogli wziąć udziału osoby i firmy nie będące wystawcami ZIELENI TO ŻYCIE. W tym roku do konkursu zostało zakwalifikowanych aż 33 rośliny. Do prac jury zaprosiliśmy jednego jurora z zagranicy Marketę Machackovą z Instytut Botaniki Czeskiej Akademia Nauk w Pruhonicach. Nowym jurorem był też prezes PSCO Marek Łakomiec. Pozostały skład jury był taki sam, jak rok wcześniej (Alicja Cecot, Wiesław Gawryś, Hanna Grzeszczak-Nowak, Marek Jezierski, Wojciech Podstolski, Maja Popielarska i Wiesław Szydło). Kontynuowaliśmy wprowadzoną przed 3 laty nową kategorię – wyróżnienie dziennikarzy. Wyróżnienie to jest przyznawane przez dziennikarzy i redaktorów mediów zajmujących się tematyką ogrodniczą w drodze głosowania korespondencyjnego. Podobnie jak rok temu, ogromnym zainteresowaniem cieszył się plebiscyt zorganizowany na Facebooku, polegający na głosowaniu na najciekawszą nowość. Informacja o konkursie oraz jego wynikach były publikowane w licznych czasopismach ogrodniczych, zarówno przeznaczonych dla branży, jak i szerokiego grona miłośników roślin.

PROGRAM „ GRUNT TO ZIELEŃ!”

Celem programu jest pobudzanie popytu i zapotrzebowania na rośliny poprzez zainteresowanie społeczeństwa ich walorami ozdobnymi i dekoracyjnymi oraz dobroczynnym oddziaływaniem na zdrowie i komfort życia.

TELEWIZJA

Promocja w telewizji, która daje dostęp do najszerszego grona odbiorców, zarówno amatorów, jak i profesjonalistów, obejmowała w 2019 r. sponsoring 6 programów „Rok w ogrodzie”. Oprócz tego nasze stowarzyszenie ufundowało nagrody (Katalogi roślin) w 26 konkursach, co zaowocowało w sumie pokazaniem 38 bilbordów sponsorskich w „Roku w ogrodzie”. Dodatkowo pod koniec lutego i w marcu b.r. skorzystaliśmy z oferty „last minute” sponsorując „Rok w ogrodzie” i „Rok w ogrodzie Extra”. W rezultacie wyemitowanych zostało 20 dodatkowych bilbordów o treści: „Sponsorem programu jest/był Związek Szkółkarzy Polskich, zrzeszający producentów drzew, krzewów, pnączy i bylin”.

FILM PROMOCYJNY

W lipcu b.r. rozpoczęliśmy prace nad stworzeniem krótkiego filmu promującego związek, szkółkarstwo i firmy zrzeszone w naszym stowarzyszeniu. W związku z planem stworzenia w przyszłości kolejnych produkcji przyjęliśmy kilku wariantów scenariusza oraz różne ustalenia dla różnych grup docelowych – klientów hurtowych, klientów detalicznych, potencjalnych członków oraz organizacji, z którymi współpracujemy. Premierę filmu planujemy podczas zjazdu w Kazimierzu Dolnym w dniach 18-19 listopada 2019 r.

PRASA

Za pośrednictwem prasy ogrodniczej docieramy z naszymi treściami do szerokiej rzeszy czytelników. Współpraca z magazynami ogrodniczymi polega na publikacji artykułów sygnowanych logo Związku Szkółkarzy Polskich oraz zamieszczaniu reklam kierujących czytelników do stron związku i e-katalogu. W 2019 roku kontynuowaliśmy współpracę z następującymi magazynami: „Kocham ogród”, „Mam ogród”, „Mój piękny ogród”, „Przepis na ogród”, „Gardeners’ World”. W ramach współpracy z magazynami „Kocham ogród” i „Mój piękny ogród” opracowaliśmy 4 dodatki specjalne dedykowane: roślinom sprzyjającym owadom zapylającym (kwiecień), kwitnącym pnączom, ozdobnym z kwiatów drzewom (maj) i hortensjom (wrzesień). Naszym tekstom zawsze towarzyszy wizytówka z logo Związku i adresami stron internetowych prowadzących do danych teleadresowych producentów zrzeszonych w ZSzP. Dlatego bardzo istotne jest systematyczne aktualizowanie oferty szkółek na stronach internetowych ZSzP.
Po raz kolejny zaoferowaliśmy szkółkom udział w wiosennej akcji promocyjnej organizowanej przez magazyn „Mój piękny ogród”. W kwietniowym numerze magazynu zostały wydrukowane kupony z adresami 18 związkowych szkółek, uprawniające do uzyskania 10% zniżki na zakupy zrobione w okresie od połowy marca do połowy kwietnia.

KALENDARZ-PLAKAT I TERMINARZ OGRODNIKA

Podobnie jak w latach poprzednich popularyzowaliśmy rośliny tygodnia i rośliny miesiąca. Przygotowaliśmy plakat-kalendarz z portretami roślin miesiąca 2019 r. w nakładzie 2300 szt., który był bezpłatnie rozesłany do członków ZSzP oraz PSCO w ilości po 10 sztuk. Pliki z poszczególnymi kartami kalendarza są dostępne do pobrania ze strony internetowej Związku z możliwością wydruku.

We współpracy z wydawnictwem Tebra po raz trzeci przygotowaliśmy Terminarz Ogrodnika 2020. W terminarzu znalazły się opisy roślin tygodnia, porady dot. pielęgnacji, informacje o wydarzeniach ogrodniczych – targach i wystawach. Podano też adresy ogrodów botanicznych, arboretów oraz ogrodów pokazowych przy szkółkach członków ZSzP. Oczywiście są też pełne dane teleadresowe wszystkich naszych szkółek. Członkowie ZSzP otrzymają po 1 egzemplarzu terminarza, jest on też dostępny w sprzedaży w księgarniach oraz salonach empik.

STRONA INTERNETOWA I MEDIA SPOŁECZNOŚCIOWE

Nieustannie pracujemy nad uzupełnieniem treści i optymalizacją działania stron internetowych oraz nad rozwojem popularności związkowego fanpage na Facebooku. Dzięki wysokiej aktywności w zamieszczaniu postów, relacjonowaniu na bieżąco działań Związku, udostępnianiu wydarzeń organizowanych w szkółkach naszych członków, fanpage ZSzP ma już prawie 6,5 tys. polubień oraz obserwujących (w ciągu roku nastąpił wzrost o prawie 1000 polubień i obserwujących). Zasięg poszczególnych postów ZSzP mieści się w przedziale 6-12 tys. odbiorców, ale najpopularniejsze posty uzyskały zasięg powyżej 30 tys. odbiorców.

E-KATALOGROSLIN.PL

E-katalog jest dobrze pozycjonowany i spełnia zakładaną rolę przyjaznego w użytkowaniu narzędzia, pozwalającego wyszukiwać zarówno informację o roślinach, jak i wskazywać ich producentów. Odbieramy informację ze szkółek, że wielu klientów znajduje producenta właśnie poprzez stronę e-katalogu. Katalog cały czas rozwija się, członkowie związku dodają nowe taksony (w przeciągu roku przybyło kilkaset taksonów), powstają nowe opisy ale też uzupełniane są opisy i zdjęcia promowanych roślin (roślin tygodnia i miesiąca, gatunków i odmian polecanych w prasie, zwłaszcza w dodatkach specjalnych czasopism ogrodniczych). Podstawą sprawnego funkcjonowania strony jest aktualizowanie przez szkółki związkowe swoich ofert na www.zszp.pl.

WYDAWNICTWA I DZIAŁANIA SKIEROWANE DO ODBIORCY PROFESJONALNEGO

Przygotowaliśmy i wydaliśmy skrócony spis „Gdzie kupić rośliny” w nakładzie 3 tys. sztuk oraz „Katalog Szkółek 2019” w nakładzie 4 tys. szt., w którym publikujemy w 3 językach najważniejsze informacje dotyczące zrzeszonych szkółek. Alfabetyczny spis szkółek umożliwia szybkie znalezienie producentów roślin. Tuż za spisem znaleźć można wykaz grup roślin produkowanych w poszczególnych szkółkach. Zwieńczenie głównej treści katalogu stanowi przedstawienie laureatów Konkursu Roślin Nowości. Katalog przekazujemy bezpłatnie osobom zawodowo związanych z branżą podczas wystaw, prelekcji, szkoleń i seminariów. Publikację można też pobrać w formacie pdf. ze strony internetowej naszego stowarzyszenia.

Kontynuowaliśmy współpracę z czasopismem „Zieleń Miejska”, publikując artykuły sygnowane związkowym logotypem, a w 5 numerach zamieściliśmy reklamę „Zaleceń jakościowych dla ozdobnego materiału szkółkarskiego”. Publikowaliśmy artykuły na łamach magazynu „Przestrzeń miejska”. Współpracowaliśmy z magazynem „Biznes ogrodniczy”, prezentując portrety roślin miesiąca, oraz z czasopismem „Szkółkarstwo”, na łamach którego informowania o istotnych sprawach dotyczących branży szkółkarskiej.

SEMINARIA ZIELONE MIASTO, KONFERENCJE I SZKOLENIA

ZIELONE MIASTO to cykl seminariów organizowanych i finansowanych przez Związek Szkółkarzy Polskich, skierowanych do wszystkich osób mających wpływ na kształtowanie terenów zieleni publicznej oraz ochronę środowiska z ramienia urzędów gmin, miast, powiatów oraz innych jednostek samorządowych i rządowych, także zarządów dróg, zarządców osiedli, wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych. W 2019 r. seminaria odbyły się w Bydgoszczy, Gdańsku, Krakowie i Pszczynie. W roli prelegentów występowali nasi szkółkarze. O seminariach informowaliśmy członków mailowo (za pośrednictwem APZ) zachęcając do dostarczania ofert szkółek, które wraz ze związkowymi materiałami były rozdawane uczestnikom.

Byliśmy obecni na konferencjach i seminariach dedykowanych deweloperom i architektom, dla których mamy specjalnie dedykowaną ulotkę informującą o korzyściach z inwestycji w zieleń, właścicielom centrów ogrodniczych oraz szerokiemu gronu miłośników roślin. Uczestnikom wydarzeń przekazywaliśmy aktualny „Katalog szkółek”, „Zalecenia jakościowe dla ozdobnego materiału szkółkarskiego” i związkowe ulotki. Podczas szkoleń prezentowaliśmy strony internetowe e-katalogu roślin oraz stronę zszp.pl. W 2019 r. wzięliśmy udział w następujących wydarzeniach konferencyjnych:

  • 6 kwietnia 2019 r., Białystok, Konferencja „Jak zbudować markę architekta krajobrazu”. Grzegorz Falkowski „Narzędzia pozyskiwania rzetelnej wiedzy o roślinach oraz dobór drzew i krzewów na tereny Polski Północno – Wschodniej”.
  • 14 maja 2019 r., Kielce, 1 Forum Zielona Autostrada. Weronika Czupa „Parametry jakościowe materiału szkółkarskiego.”
  • 10 czerwca 2019 r., Wrocław, Seminarium B-ARDENT Ogród Botaniczny Uniwersytetu Wrocławskiego. Grzegorz Falkowski „Cultivation of peonies in Poland”
  • 6 września 2019 r., Warszawa, Ogólnopolska Konferencja „Mocno zielone miasto” w ramach wystawy ZIELEŃ TO ŻYCIE. Grzegorz Falkowski: „Naturalny wybór – gatunki krzewów sprzyjające owadom i ptakom”.
  • 2 października 2019 r., Warszawa, I Forum Zarządcy Zieleni. Grzegorz Falkowski: „Roślinne nowości do przestrzeni publicznej i osiedlowej”.

WSPÓŁPRACA ZE SZKOŁAMI

W ramach patronatu Związku Szkółkarzy Polskich nad obecnie trzecią klasą Technikum Ogrodniczego Zespołu Szkół nr 39 im. Edmunda Jankowskiego w Warszawie w dniach 27-28 maja 2019 roku zorganizowaliśmy dla uczniów zajęcia terenowe w Arboretum w Wojsławicach oraz w Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu Wrocławskiego. Zajęcia w ogrodzie botanicznym poprowadzili Wiesław Szydło i Grzegorz Falkowski, natomiast przewodnikiem po kolekcjach arboretum był Tomasz Dymny. Braliśmy też udział w święcie szkoły, zakończeniu roku szkolnego oraz uroczystości związanej z jubileuszem 85-lecia Zespołu Szkół, która odbyła się 21 październikach 2019 r.

WYCIECZKI

W tym roku organizowaliśmy wycieczkę do Australii, która odbędzie się w terminie 23 listopada – 9 grudnia 2019 r i zostanie zrealizowana przez biuro podróży Mazurkas Travel. Spośród 7 ofert zarząd jednogłośnie wybrał ofertę firmy Mazurkas Travel uznając ją za najatrakcyjniejszą, z najkorzystniejszym stosunek jakości do ceny. Program wyjazdu jest ciekawy pod względem botanicznym, przyrodniczym i kulturowym. Uczestnicy zobaczą m.in. Wielką Rafę, Góry Błękitne, Great Ocean Road, Wyspę Phillipa. Będzie też czas na relaks i odpoczynek, m. in. w australijskich winnicach, na plażach i pięknych ogrodach Sydney i Melbourne. Podczas pobytu w tych miastach planowane jest spotkanie z australijskimi szkółkarzami. Wizyta w szkółkach w okolicach Melbourne została tak zaplanowana, że odbędzie się w okresie tzw. Flower Trials, wydarzenia o charakterze „drzwi otwartych”, podczas których będą prezentowane m.in. nowości odmianowe.

POZOSTAŁE

W ramach pracy biura ZSzP aktualizowaliśmy dane i udzielaliśmy naszym członkom informacji na temat stanu ochrony prawnej odmian roślin. Za pośrednictwem biura rozsyłaliśmy do wszystkich szkółek zapytania ofertowe przychodzące na adres Związku, udzielaliśmy odpowiedzi, porad i wskazówek na liczne zapytania telefoniczne, dotyczące zarówno roślin, jak i spraw związanych ze szkółkarstwem, zielenią miejską, czy ogrodnictwem. Odpowiadaliśmy też na postulaty i zapytania członków ZSzP kierowane do zarządu, zachęcają jednocześnie do przedstawiania ich i dyskutowania podczas zebrań regionalnych oraz walnego zgromadzenia członków naszej organizacji.
Braliśmy udział w ważnych wydarzeniach organizowanych w szkółkach członków ZSzP oraz firmach, z którymi współpracujemy. Mieliśmy zaszczyt i przyjemność uczestniczyć w otwarciu nowego laboratorium in-vitro firmy Plantin, 20-leciu firmy Farmer, otwarciu Ogrodów Dolnych Zamku Królewskiego w Warszawie, które zrealizowała firma Park-M, otwarciu Polskiego Ogrodu Milenijnego, odwiedziliśmy gospodarstwo p. Stefana Ciesielskiego. Relacje z wymienionych wydarzeń zostały przedstawione w Biuletynie Szkółkarskim.

Mieliśmy okazję czerpać inspiracje z zagranicy. Na zaproszenie Ambasady Królestwa Niderlandów w Warszawie Grzegorz Falkowski (w zastępstwie prezesa) i Agnieszka Żukowska wzięli udział w 3 dniowym seminarium dedykowanym działaniom Green City, a we współpracy z miastem Łódź Weronika Czupa odwiedziła wystawę BUGA. Zdobyte doświadczenia wykorzystujemy do planowania przyszłych działań i aktywności.

BIULETYN

O decyzjach zarządu i bieżących działaniach stowarzyszenia informowaliśmy regularnie na łamach Biuletynu Szkółkarskiego. Biuletyn jest wydawany co kwartał i rozsyłany do szkółek członkowskich. Numery archiwalne Biuletynu Szkółkarskiego są także dostępne w formie elektronicznej na stronie internetowej ZSzP, po zalogowaniu do portalu dla członków.

Wojciech Wróblewski
Prezes zarządu Związku Szkółkarzy Polskich

Program 29. Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Członków Związku Szkółkarzy Polskich

Kazimierz Dolny, 18-19 listopada 2019

18 listopada 2019, poniedziałek

od 10:00 rejestracja uczestników


1045 I termin


1100 II termin


1100–1105 1. Otwarcie obrad i wybór przewodniczącego ZWZC


1105–1130 2. Wybory Komisji Skrutacyjnej i Komisji Wniosków i Uchwał, stwierdzenie prawidłowości zwołania ZWZC oraz jego zdolności do podejmowania uchwał, zatwierdzenie regulaminów, przyjęcie porządku obrad


1130–1140 3. Przedstawienie nowych członków ZSzP


1140–1230 4. Sprawozdanie z działalności Zarządu w ostatnim roku i zamierzenia na rok następny


1230–1300 przerwa na kawę


1300–1310 5. Sprawozdanie Komisji Rewizyjnej z oceny działalności statutowej oraz finansowej za rok 2018/2019


1310–1315 6. Sprawozdanie Sądu Koleżeńskiego z działalności za rok 2018/2019


1315–1350 7. Sprawozdanie z działalności Agencji Promocji Zieleni Sp. z o.o.  w ostatnim roku i plany działania na rok następny


1350–1445 8. Dyskusja nad sprawozdaniami


1445–1500 9. Głosowania nad zatwierdzeniem sprawozdania i wyniku finansowego Związku Szkółkarzy Polskich oraz udzieleniem absolutorium zarządowi


1500–1600 obiad


1600–1700 10. Rozpatrzenie i zatwierdzenie uchwał zaproponowanych przez zarząd. Dyskusja


1700–1800 11. Przedstawienie wniosków przez Komisję Wniosków i Uchwał, dyskusja nad nimi i przegłosowanie


1800 12. Zamknięcie obrad ZWZC


2000 uroczysta kolacja Walnego Zgromadzenia Członków ZSzP

  • 2000  Powitanie, wręczenie odznaczeń
  • 2010  Recital Marka Korzemskiego
  • 2030  Kolacja w formie bufetu z open barem
  • muzyka na żywo w wykonaniu Marka Korzemskiego
  • 2120   Tańce przy muzyce na żywo - Jazz-Event-Band

19 listopada 2019, wtorek

900–1300 wycieczka autokarowa do szkółek ZSzP
Szkółki KUROWSCY i Szkółka PIECH


1330–1430 obiad


1430–1630 Rejestracja podmiotów profesjonalnych i paszportowanie roślin w oparciu o rozporządzenie 2016/2031

Agnieszka Sahajdak - Dyrektor Biura Nadzoru Fitosanitarnego i Współpracy Międzynarodowej, GIORiN
Ewa Półtorak - Główny specjalista Biura Nadzoru Fitosanitarnego i Współpracy Międzynarodowej, GIORiN


1630–1700 przerwa na kawę


1700–1800 Rola i zadania Ośrodków Doradztwa Rolniczego
Borys Gruszewski - kierownik Powiatowego Zespołu Doradztwa Rolniczego w Częstochowie


1800–1830 Horticultural EXPO 2024 Łódź, Natura miasta - prezentacja projektu
Maciej Riemer, Anna Wierzbicka – kierownicy projektu EXPO Horticultural 2024, Urząd Miasta Łodzi


1900 kolacja


2030 Nocne Zwiedzanie Kazimierza z przewodnikiem, połączone z degustacją nalewek i przejściem z pochodniami po wąwozie


 

                          

 

Trzmielina oskrzydlona 'Compactus'

Euonymus alatus 'Compactus'
Trzmielina oskrzydlona 'Compactus'

Trzemielina oskrzydlona to interesujący krzew naturalnie występujący na Sachalinie, w północno-wschodnich Chinach, Korei oraz Japonii. Roślina ta jest bliskim krewniakiem rosnącej na terenie Polski trzemieliny zwyczajnej (E. europaeus), ale w odróżnieniu od krajowego gatunku charakteryzuje się powolnym tempem wzrostu oraz bardziej zwartym pokrojem. Krzew zasługuje na szerokie rozpowszechnienie nie tylko ze względu na bogate walory dekoracyjne, ale także dlatego, że ma niewielkie wymagania i jest bardzo łatwy w uprawie.

Szkółki oferują kilka odmian trzmieliny oskrzydlonej, ale najpopularniejszą z nich jest odmiana 'Compactus' o zwartym, kulistym pokroju i niezwykle intensywnie przebarwiających się jesienią liściach. Krzew ten rośnie dosyć wolno, docelowo osiągając około 2 metrów średnicy. Tworzy sztywne, silnie rozgałęzione i cienkie pędy pozbawione charakterystycznych dla tego gatunku korkowych listewek (skrzydełek, od której wzięła swoją nazwę gatunkową). Liście są drobne, jajowato-eliptyczne, początkowo jasnozielone, później ciemniejące, a jesienią nabierające intensywnych odcieni czerwieni. Wyrazista, szkarłatna barwa jest uznawana za jedną z najpiękniejszych w jesiennej palecie kolorów. Stąd nie bez powodu Amerykanie nazywają krzew trzmieliny burning busch– płonącym krzewem, gdyż z oddali faktycznie sprawia takie wrażenie. Niepozorne, żółtawo-zielonkawe kwiaty rozwijają się w maju, lecz są prawie niewidoczne, bo ukryte wśród liści. Kwiaty nie stanowią większej wartości dekoracyjnej w przeciwieństwie do dojrzewających we wrześniu i październiku drobnych owoców i nasion. Pod względem botanicznym owocem trzmieliny oskrzydlonej jest purpurowa torebka umieszczona na niezbyt długiej szypułce. Wewnątrz każdej torebki znajduje się zwykle od jednego do trzech nasion okrytych jaskrawopomarańczowymi, mięsistymi osnówkami. Po dojrzeniu torebki pękają, odsłaniając atrakcyjne nasiona. Owoce najładniej prezentują po opadnięciu liści, później są chętnie zjadane przez ptaki.

Trzemielina oskrzydlona 'Compactus' należy do krzewów łatwych w uprawie, mało wymagających. Zadowala się przeciętną glebą ogrodową, jest odporna na suszę, silny mróz oraz zanieczyszczenie powietrza. Aby liście nabrały intensywnych jesiennych barw krzewy należy sadzić na miejscach słonecznych, ewentualnie tylko lekko ocienionych. Trzmielina oskrzydlona rośnie zdrowo i nie jest atakowany przez mszyce, które wręcz uwielbiają naszą rodzimą trzmielinę. Ze względu na kompaktowy pokrój roślina nie wymaga cięcia. Dobrze prezentują się sadzone pojedynczo oraz w kompozycjach z innymi, niewymagającymi krzewami liściastymi w niewielkich ogrodach przydomowych, ale także w zieleni publicznej, parkowej i osiedlowej.

Giełda szkółkarska - Silesia Plants

Żywotnikowiec japoński 'Variegata'

Thujopsis dolabrata 'Variegata'
Żywotnikowiec japoński 'Variegata'

Żywotnikowiec japoński to oryginalny gatunek naturalnie występujące  Japonii, na wyspach Sikoku, Kiusiu i Hondo. W swojej ojczyźnie dorasta do imponujących rozmiarów, nierzadko osiągając 30 m wysokości. W naszych warunkach klimatycznych rośnie znacznie wolniej. Cechą charakterystyczną gatunku jest biały woskowy nalot tworzący na dolnej stronie masywnych gałązek wyjątkowo ciekawy rysunek. O ile w krajach Europy Zachodniej żywotnikowiec jest dosyć często spotykany w uprawie (sprzyjają mu łagodne zimy i wyższa wilgotność powietrza), w Polce pozostaje rośliną amatorską, kupowaną głównie przez miłośników i kolekcjonerów roślin iglastych. Z zaledwie kilku odmian uprawnych najczęściej oferowaną przez szkółki jest japońska odmiana ‘Variegata’ – sprowadzona do Europy (do Holandii) w 1861 r. przez Siebolda.

Żywotnikowiec japoński ‘Variegata’ to bardzo wolno rosnące, zimozielone drzewo o szerokostożkowatym pokroju z charakterystycznymi, białymi przebarwieniami fragmentów pędów i gałązek. Po 10 latach uprawy dorasta do 80 cm wysokości. Gałązki ma spłaszczone, wachlarzowate, zielone, miejscami białe lub marmurkowe, biało-zielone, grube i znacznie bardziej masywne, niż u żywotników. Od góry błyszczące, od spodu matowe z ciekawym, misternym rysunkiem utworzonym z grubej warstwy woskowego nalotu pokrywającego fragmenty łusek.

Roślina lubi gleby wilgotne, próchniczne, przepuszczalne, preferuje stanowiska zaciszne i półcieniste. Na stanowiskach słonecznych też rośnie dobrze, pod warunkiem, że ma wystarczająco wilgotną glebę. Na wschodzie kraju, w pierwszych latach uprawy, wymaga okrywania na zimę, w centrum i na zachodzie Polski zwykle zimuje bez problemu. Może być przycinany, ale ze względu na powolny wzrost zabieg ten nie jest konieczny.

Żywotnikowiec japoński ‘Variegata’ polecany jest do sadzenia w ogrodach przydomowych, w kompozycjach z innymi krzewami iglastymi o wolnym tempie wzrostu. Zajmuje niewiele przestrzeni, stąd dobrze sprawdza się na rabatach oraz w ogrodach skalnych. Białe przebarwienia nie są zbyt liczne i tak naprawdę stają się widoczne i zauważalne dopiero z bliskiej odległości. Inne warte polecenia odmiany, to karłowa ‘Nana’ (nadaje się  do uprawy w pojemnikach) oraz ‘Aurea’ o żółtym zabarwieniu łusek.